نگران وضعیت هستم، اما با پوتین گفت‌وگو نکرده‌ام

الهه جعفرزاده: مرگ یک کارمند ۲۸ ساله مؤسسه تحقیقات ضدطاعون در سیبری، منجر به قرنطینه بیمارستان محل بستری او شد و ده‌ها نفر از افرادی که با وی در تماس بودند، تحت مراقبت پزشکی قرار گرفتند. این حادثه با انتشار گزارش‌های غیررسمی درباره احتمال ابتلا به طاعون ریوی، نگرانی‌های زیادی را به وجود آورده است. مقامات روسی اعلام کرده‌اند که علت مرگ این زن «ذات‌الریه با منشأ نامشخص» بوده و تاکنون هیچ مدرکی مبنی بر ابتلا به طاعون یا وقوع حادثه‌ای در آزمایشگاه یافت نشده است. با این حال، این موضوع به حدی خبرساز شده که دونالد ترامپ نیز ابراز نگرانی کرده و اعلام کرده است که آمریکا برای کمک آماده است. وزارت امور خارجه ایالات متحده نیز اعلام کرده است که در حال همکاری با «مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها» (CDC) برای پایش دقیق گزارش‌های مربوط به احتمال ابتلا به طاعون ریوی در جنوب شرقی سیبری است.

این زن در مؤسسه تحقیقات ضدطاعون ایرکوتسک در سیبری و خاور دور فعالیت می‌کرد؛ مرکزی که به‌طور تخصصی با بیماری طاعون و عوامل بیماری‌زای مرتبط با آن سروکار دارد. به گزارش خبرآنلاین، او هفته گذشته در بیمارستانی در شهر شلخوف، نزدیک ایرکوتسک، جان باخت. مقامات محلی پس از این حادثه، بیمارستان را قرنطینه کردند و پذیرش و ترخیص بیماران متوقف شد، هرچند درمانگاه سرپایی بیمارستان همچنان به فعالیت خود ادامه داد. رسانه‌های محلی گزارش‌های تأییدنشده‌ای منتشر کردند که ادعا می‌کردند این زن بر اثر «طاعون ریوی» جان باخته است؛ بیماری‌ای که برخلاف نوع خیارکی، می‌تواند از فردی به فرد دیگر منتقل شود. با این حال، نهاد ناظر سلامت عمومی روسیه (روسپوترب‌نادزور) اعلام کرده که آزمایش‌های گسترده هیچ میکروارگانیسم مرتبط با فعالیت شغلی این زن را شناسایی نکرده است، اما افرادی که با این زن در تماس بوده‌اند تحت نظارت پزشکی قرار گرفته‌اند. گزارش خبرآنلاین تعداد افراد تحت مراقبت را حدود ۲۰۰ نفر اعلام کرده است. نتایج آزمایش‌ها نیز فعلاً به نفع طاعون نیست. نهاد ناظر سلامت عمومی روسیه اعلام کرده که دو نفر از افراد در تماس با بیمار به یک ویروس عامل سرماخوردگی مبتلا بوده‌اند و آزمایش دو نفر دیگر برای کووید-۱۹ مثبت شده است؛ سایر افرادی که آزمایش شده‌اند، نتیجه منفی داشته‌اند.

این پرونده حتی به کاخ سفید نیز کشیده شده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در واکنش به گزارش‌های مربوط به این حادثه گفت که وضعیت را با نگرانی دنبال می‌کند و آمریکا برای کمک آماده است. او همچنین اعلام کرد که هنوز درباره این موضوع با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، گفت‌وگویی نداشته است. ترامپ در توضیح نگرانی خود درباره بیماری‌های عفونی گفت: «این بیماری سختی است. ما قبلاً می‌توانستیم آن را کنترل کنیم، اما به‌نوعی این میکروب‌ها واقعاً قوی‌تر و باهوش‌تر شده‌اند؛ آنها مانند یک ارتش هستند.» او همچنین به دشوارتر شدن درمان برخی عفونت‌ها اشاره کرد. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اما لحن محتاطانه‌تری داشت و گفت دلیلی برای ایجاد نگرانی عمومی نمی‌بیند، هرچند آمریکا وضعیت را از نزدیک زیر نظر دارد و به گفته او، اگر عامل بیماری‌زا قابل انتقال باشد، ممکن است سریع گسترش پیدا کند.

طاعون یک بیماری عفونی ناشی از باکتری «یرسینیا پستیس – Yersinia pestis» است که معمولاً در میان جوندگان کوچک و کک‌های آلوده آنها وجود دارد. شایع‌ترین شکل بیماری، طاعون خیارکی است که معمولاً با تب و تورم دردناک غدد لنفاوی همراه می‌شود. اما نوع ریوی، اگرچه کمتر شایع است، شدیدترین شکل بیماری محسوب می‌شود و می‌تواند از طریق ذرات تنفسی از فرد مبتلا به دیگران منتقل شود. سازمان جهانی بهداشت تأکید می‌کند که طاعون در صورت تشخیص و درمان سریع با آنتی‌بیوتیک قابل درمان است. در مقابل، طاعون ریوی درمان‌نشده می‌تواند در مدت کوتاهی مرگبار شود؛ به همین دلیل در صورت وجود احتمال تماس، شناسایی و پایش افراد در معرض اهمیت زیادی دارد. با این حال، متخصصان تأکید کرده‌اند که طاعون امروزه تهدیدی مشابه دوران تاریخی «مرگ سیاه» نیست. یان جونز، استاد ویروس‌شناسی دانشگاه ریدینگ، گفته که طاعون همچنان در بخش‌هایی از جهان وجود دارد، اما شرایط زندگی مدرن و دسترسی به آنتی‌بیوتیک‌ها ظرفیت گسترش آن را بسیار محدود کرده است. تا این لحظه، ابتلای این زن به طاعون تأیید نشده و هیچ مورد جدیدی از طاعون نیز در میان افراد تحت مراقبت گزارش نشده است.