اینفلوئنسر مشهور سلامت: ۲۵۰ روز است که آب رادیواکتیو می‌نوشم!

کد خبر: ۹۴۲۹۳۹

تاریخ انتشار: ۴۲ : ۱۵ – ۱۸ مهر ۱۴۰۵

خواندنی ها >> خواندنی ها

یک اینفلوئنسر مشهور در حوزه سلامت، با نادیده گرفتن هشدارهای پزشکی، ادعا کرده که به مدت بیش از ۲۵۰ روز آب آلوده به رادون مصرف کرده است. به گزارش انتخاب، این فرد که مت روسکه نام دارد، از ظرفی تاریخی متعلق به دهه ۱۹۲۰ به نام رِویگِیتور برای این منظور استفاده می‌کند. این ظرف به‌طور خاص برای تولید «آب رادیواکتیو» طراحی شده بود.

در سال ۲۰۲۶، زمانی که خطرات ناشی از پرتوگیری و مصرف مواد رادیواکتیو به‌خوبی شناخته شده است، روسکه مدعی شده که بیش از ۲۵۰ روز است که آب رادیواکتیو می‌نوشد. او در حساب اینستاگرامی خود به نام cultivateelevate به این ادعا پرداخته است. شناخت خطرات پرتوزایی تقریباً همزمان با کشف آن آغاز شد. ویلهلم رونتگن در سال ۱۸۹۵ اشعه ایکس را کشف کرد و به‌زودی دانشمندان متوجه شدند که قرارگرفتن در معرض تابش می‌تواند به بافت‌های بدن آسیب بزند. یک سال بعد، آنری بکرل در بررسی نمک‌های اورانیوم متوجه شد که این مواد بدون نیاز به نور خورشید نیز تابش منتشر می‌کنند.

پژوهش‌های بکرل و سپس ماری و پیر کوری، پایه‌های شناخت رادیواکتیویته را شکل داد. با این حال، در سال‌های اولیه هنوز درک کاملی از خطرهای این پدیده وجود نداشت. پیر کوری به‌طور عمدی بازوی خود را چند ساعت در معرض رادیوم قرار داد و دچار ضایعه‌ای شبیه سوختگی شد که ماه‌ها طول کشید تا بهبود یابد. بکرل نیز پس از حمل لوله‌ای حاوی نمک رادیوم در جیب لباسش، دچار سوختگی مشابهی شد. با گذشت زمان مشخص شد که پیامدهای پرتوگیری فقط به سوختگی محدود نیست و قرارگرفتن در معرض مواد رادیواکتیو می‌تواند خطر ابتلا به سرطان و آسیب‌های شدید بافتی را افزایش دهد.

پیش از آنکه خطرهای بلندمدت پرتوگیری به‌طور کامل شناخته شوند، شرکت‌های مختلف محصولاتی را با ادعای فواید سلامتی رادیوم و سایر مواد رادیواکتیو به بازار عرضه کردند. از خمیردندان رادیواکتیو گرفته تا محصولاتی که قرار بود مصرف سیگار را «سالم‌تر» کنند، نمونه‌های متعددی از این محصولات در نیمه نخست قرن بیستم فروخته می‌شدند. یکی از مشهورترین نمونه‌ها، ماجرای «دختران رادیوم» بود که با رنگ‌های حاوی رادیوم عقربه‌های ساعت‌های شب‌تاب را رنگ می‌کردند و بسیاری از آن‌ها بعدها دچار آسیب‌های شدید استخوانی و تخریب فک شدند. نمونه معروف دیگر نوشیدنی معروف به رادیتور بود که حاوی ایزوتوپ‌های رادیوم-۲۲۶ و رادیوم-۲۲۸ بود. ایبن بایرز، صنعتگر آمریکایی، برای مدتی این نوشیدنی را مصرف کرد و در نهایت با تخریب شدید استخوان‌ها و فک روبه‌رو شد.

محصولی که روسکه از آن استفاده می‌کند، رویگیتور نام دارد؛ ظرفی سرامیکی که در دهه ۱۹۲۰ به بازار عرضه شد و هدفش تولید آب حاوی مواد پرتوزا بود. بخش داخلی این ظرف از ماده‌ای متخلخل و حاوی سنگ معدن اورانیوم ساخته شده بود. وقتی آب داخل ظرف قرار می‌گرفت، رادون حاصل از واپاشی رادیوم موجود در سنگ معدن وارد آب می‌شد. غلظت رادون در آب تولیدشده با این ظروف می‌توانست از چند صد تا چند صدهزار پیکوکوری در هر لیتر متغیر باشد. مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۰ از مؤسسه ملی استانداردها و فناوری آمریکا نشان داد که نمونه‌های قدیمی رویگیتور می‌توانند علاوه‌بر رادون، حاوی مقادیر نگران‌کننده‌ای از آرسنیک و سرب باشند.

به نوشته‌ی آی‌اف‌ال‌ساینس، حساب cultivateelevate ادعا کرده که هشدارهای تاریخی درباره آب رادیواکتیو بخشی از توطئه‌ای برای پنهان‌کردن «فواید سلامتی» تابش بوده است. این حساب در یکی از پست‌های خود ادعا کرده که آب رادیوم در دهه ۱۹۲۰ برای درمان بیماری‌ها استفاده می‌شده و محدودیت‌های استفاده از آن را به منافع اقتصادی و سازمان‌های نظارتی نسبت داده است. این ادعاها با شواهد پزشکی و تاریخی موجود سازگار نیستند. اثرات آسیب‌زای تابش یون‌ساز بر بدن انسان دهه‌ها است که مستند شده‌اند و مصرف موادی که حاوی رادیوم، رادون یا سایر عناصر پرتوزا هستند، راهکار درمانی یا تقویتی محسوب نمی‌شود.

روسکه همچنین ایده‌های شبه‌علمی دیگری را تبلیغ کرده است. او از خیره‌شدن مستقیم به خورشید به‌عنوان روشی برای تقویت چشم‌ها دفاع کرده که این کار می‌تواند به شبکیه آسیب جدی وارد کند. ماجرای رویگیتور یادآوری می‌کند که قدیمی‌بودن یک محصول یا رواج تاریخی آن، دلیلی برای ایمن‌بودنش نیست. شواهد پزشکی درباره خطر مصرف مواد رادیواکتیو بیش از یک قرن قدمت دارند و توصیه‌های سلامتی درباره چنین موضوعاتی باید بر منابع پزشکی معتبر و مطالعات داوری‌شده متکی باشند.