۶۹ سال از یکی از مخربترین زلزلههای تاریخ ایران گذشت؛ استاد زلزلهشناسی درباره گسل شمال البرز هشدار داد
شصتونه سال پیش، زمینلرزهای مرگبار بامداد ۱۱ تیر ۱۳۳۶، منطقه سنگچال و بندپی مازندران را لرزاند. این زلزله بیش از ۱۲۰ روستا را ویران کرد و هزاران نفر جان خود را از دست دادند. یاد این فاجعه هنوز در ذهنها باقی مانده است.
به گزارش خبرآنلاین، مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی، با بررسی مجدد این واقعه تاریخی بیان میکند که زلزله سنگچال با بزرگای ۶.۸ در گسل فعال شمال البرز رخ داده است؛ همان منطقهای که در حال حاضر سد هراز نیز در نزدیکی آن در حال ساخت میباشد. او توضیح میدهد که شدت بالای تخریب تنها به علت لرزش زمین نبود، بلکه زمینلغزشهای وسیع، ریزش سنگ، تخریب راهها و حتی مسدود شدن موقت رودخانه هراز به دلیل رانش زمین، ابعاد فاجعه را تشدید کرد. زارع همچنین یادآور میشود که لرزش این زمینلرزه تا تهران احساس شد و در پایتخت نیز به برخی از خانهها آسیب وارد گردید. به گفته او، زلزله سنگچال نمونهای تاریخی از تأثیر همزمان خطر لرزهای و مخاطرات ثانویه در ناحیه البرز است.
استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی، با اشاره به گذشت ۶۹ سال از زلزله سنگچال مازندران میگوید: بامداد ۱۱ تیر ۱۳۳۶ (۲ ژوئیه ۱۹۵۷) در ساعت ۴:۱۲، زلزلهای با بزرگای ۶.۸ در نزدیکی روستای سنگچال واقع در منطقه بندپی در جنوب آمل رخ داد و بخش وسیعی از مازندران را ویران کرد. زلزله سنگچال خسارات جانی و مالی سنگینی به بار آورد که عمدتاً به دلیل کیفیت پایین ساختوساز و وقوع پدیدههای ثانویه مانند زمینلغزش بود.
او توضیح میدهد که عمق این زمینلرزه حدود ۱۵ کیلومتر گزارش شده و گسلش آن از نوع امتدادلغز با مؤلفههای فشارشی بوده که بر روی گسل لارزنه در بخش مرکزی گسل شمال البرز اتفاق افتاده است. زارع تأکید میکند که گسل شمال البرز همان منطقهای است که سد هراز در نزدیکی آن در حال ساخت است. به گفته این استاد زلزلهشناسی، حرکت پوستهای در منطقه عمدتاً فشاری و امتدادلغز چپگرد بوده و شدت خسارات به دلیل کیفیت پایین ساختوساز و وقوع پدیدههای ثانویه مانند زمینلغزش به شدت افزایش یافته است.
زارع با اشاره به امدادرسانی پس از زلزله میگوید: جمعیت شیر و خورشید سرخ نقش محوری در کمکرسانی داشت و بلافاصله ۴۰۰ دستگاه چادر و ۳۱ تن برنج برای بازماندگان ارسال کرد. همچنین از امکانات ارتش و یک هواپیمای سبک وزارت کشاورزی برای انتقال کمکهای داخلی و خارجی استفاده شد. او تعداد قربانیان را بین ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ نفر برآورد میکند و میافزاید که پس از زلزله، شیوع بیماریهایی مانند حصبه و آنفلوآنزا نیز بر شدت بحران افزود.
زارع میگوید بیش از ۱۲۰ روستا در البرز شرقی بهطور کامل تخریب شدند. بیشترین تلفات در سنگچال، ناندل، پردمه، زیراب و پل سفید ثبت شد و روستاهای چالیاسر، نسل، اندوار و پردمه نیز آسیبهای گستردهای دیدند. زلزله سنگچال خسارات جانی و مالی سنگینی به بار آورد که عمدتاً به دلیل کیفیت پایین ساختوساز و وقوع پدیدههای ثانویه مانند زمینلغزش بود.
او توضیح میدهد که در برخی مناطق مانند شنگلده، نال و دینان، ریزش سنگ و زمینلغزش به ویرانی بیشتر انجامید. همچنین در نزدیکی علیآباد، رانشی به حجم ۱۰ هزار مترمکعب باعث تشکیل سدی طبیعی به ارتفاع ۲۰ متر بر روی رودخانه هراز شد. به گفته زارع، زلزله به زیرساختها نیز آسیب زد؛ از جمله فرو ریختن پایههای یک پل قوسی در جاده هراز، ترک خوردن تونلهای منطقه و آسیب به برخی تأسیسات در ساری، آمل، بابل و قائمشهر.
او با بیان اینکه خسارات بیشتری در پل سفید و شیرگاه رخ داد، سقفهای فروریخته در پلور و فشم را گزارش میکند و میافزاید که برخی از خانهها در تهران نیز متحمل خساراتی شدند و یک امامزاده در وانا و امامزاده هاشم به شدت آسیب دیدند. او تأکید میکند که شدت لرزش در تهران حدود ۶ درجه مذکالی برآورد شد و باعث وحشت مردم و آسیب به چند خانه در جنوب تهران گردید.
زارع در پایان تأکید میکند که با وجود شدت بالای این زمینلرزه، گسیختگی سطحی قابلتوجهی بر روی زمین مشاهده نشد و ترکهای گزارششده بیشتر بهعنوان ترکهای کششی یا ناشی از زمینلغزش تفسیر شدهاند.
برچسب ها :داغ ، زلزله سنگچال ، گسل شمال البرز ، مخاطرات طبیعی
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰