شهاب‌سنگی که بر سقف خانه‌ای در نیوجرسی فرود آمد، کپسول زمان حیات را آشکار کرد

کد خبر: ۹۳۰۷۷۵ تاریخ انتشار: ۲۰ : ۱۹ – ۲۶ تیر ۱۴۰۵

شهاب‌سنگی که بر روی سقف خانه‌ای در نیوجرسی سقوط کرد، به عنوان کپسول زمان حیات شناخته شده است. این شهاب‌سنگ که در سال ۲۰۲۴ از آسمان نیوجرسی عبور کرد و سقف یک منزل را شکافت، اکنون دانشمندان را به سرنخ‌های جدیدی درباره‌ی منشأ حیات روی زمین هدایت کرده است. این شهاب‌سنگ که از یک سیارک نمکی و آب‌دار منشأ گرفته، حاوی ترکیبات آلی و اسیدهای آمینه‌ای است که ممکن است در شکل‌گیری حیات در زمین اولیه نقش داشته باشند.

در یکی از روزهای گرم ژوئیه‌ی سال ۲۰۲۴، حدود ساعت دو بعدازظهر، صدایی شبیه به انفجار آسمان نیویورک را لرزاند. منبع این صدا، یک سنگ فضایی به اندازه‌ی یک چمدان بزرگ و با وزنی حدود ۵۰ کیلوگرم بود که با سرعتی بسیار بالا از جو زمین عبور می‌کرد. این شهاب‌سنگ پس از سفری پرحرارت بر فراز سواحل شرقی ایالات متحده، در نهایت به خانه‌ای در شهر هیلزبورو، ایالت نیوجرسی برخورد و از سقف اتاق خواب عبور کرد.

اما آنچه این سقوط را از هزاران سقوط مشابه متمایز کرد، واکنش سریع و هوشمندانه‌ی صاحب خانه بود. او که بوی شدید گوگرد را از قطعات سنگ حس کرده بود، به جای لمس آن با دستان خالی، دستکش پوشید و قطعات را با دقت در ظروف شیشه‌ای جمع‌آوری کرد. این اقدام ساده، کلید کشف علمی بزرگی شد.

پتر ینیسکنس، محقق ارشد پروژه از مؤسسه‌ی سِتی و مرکز تحقیقات ایمز ناسا، اظهار داشت: «اگر صاحب خانه این سنگ را با دستان خالی لمس کرده بود، روغن و رطوبت دستش می‌توانست آن را برای همیشه آلوده کند. اما او دقیقاً می‌دانست که باید چه کار کند و این سنگ را به یکی از دست‌نخورده‌ترین نمونه‌هایی که تاکنون یافت شده، تبدیل کرد.»

پس از جمع‌آوری قطعات، دانشمندان به بررسی دقیق سنگ پرداختند و نتیجه‌ای شگفت‌انگیز به دست آمد. شهاب‌سنگ که اکنون به نام «شهاب‌سنگ هیلزبورو» شناخته می‌شود، نه یک تکه سنگ معمولی، بلکه گنجینه‌ای علمی بود.

به گزارش انتخاب، محققان در این سنگ فضایی ترکیبات آلی پیچیده، اسیدهای آمینه (که عناصر سازنده‌ی پروتئین‌ها هستند) و نشانه‌هایی از واکنش‌های شیمیایی میان مواد معدنی و مولکول‌های آلی را شناسایی کردند. این ترکیبات، همان موادی هستند که در نظریه‌های پیدایش حیات روی زمین نقش کلیدی دارند.

شهاب‌سنگ هیلزبورو به دسته‌ای از شهاب‌سنگ‌ها به نام «کندریت‌های کربن‌دار» تعلق دارد. این سنگ‌ها از قدیمی‌ترین مواد موجود در منظومه‌ی شمسی هستند و اطلاعات زیادی درباره‌ی روزهای اولیه‌ی شکل‌گیری سیاره‌ها در خود دارند. اما چیزی که این شهاب‌سنگ را خاص می‌کند، ترکیب عجیب آن است.

این سنگ از یک سو، ویژگی‌های سنگ‌های نوع CM2 را دارد که معمولاً از سیارک‌های خشک می‌آیند، اما از سوی دیگر، نشانه‌هایی از تغییرات ناشی از آب در آن دیده می‌شود که بیشتر به سنگ‌های نوع CM1 شباهت دارد. به همین دلیل، دانشمندان آن را در رده‌ی جدید CM1/2 قرار داده‌اند که تنها دو نمونه از آن روی زمین یافت شده است.

جالب‌ترین یافته، وجود قطعات ریز نمک در میان سنگ بود. این نشان می‌دهد که سیارک مادری که این سنگ از آن جدا شده، زمانی دارای آب مایع بوده است. دانشمندان بر این باورند که سنگ از سطح سیارک، جایی که آب‌های شور در گذشته‌ای دور جمع شده و سپس تبخیر شده‌اند، به فضا پرتاب شده است. این آب‌های شور، شرایط شیمیایی خاصی را ایجاد کرده‌اند که به تولید ترکیبات آلی و اسیدهای آمینه‌ای که در سنگ پیدا شده‌اند، کمک کرده است.

یافته‌های اخیر یکی از نظریه‌های مهم درباره‌ی منشأ حیات را تقویت می‌کند. طبق این نظریه، مواد اولیه‌ی حیات نه روی خود زمین، بلکه در محیط‌های آبی سیارک‌ها شکل گرفته و سپس توسط شهاب‌سنگ‌هایی مانند هیلزبورو به زمین آورده شده‌اند. به عبارت دیگر، این سنگ فضایی، کپسول زمانی است که می‌تواند به ما بگوید مواد سازنده‌ی حیات چگونه و در کجا ساخته شده‌اند.

ماجرا تنها به آنچه درون سنگ است ختم نمی‌شود. دانشمندان با کمک فیلم‌های ضبط‌شده توسط دوربین‌های مداربسته، دوربین‌های زنگ در و حتی رادار هواشناسی فرودگاه نیوآرک، موفق شدند مسیر دقیق این سنگ را در آسمان بازسازی کنند.

تحقیقات نشان می‌دهد که سنگ از کمربند سیارکی داخلی آمده است. نکته‌ی جالب این است که سیارک مادر این شهاب‌سنگ، احتمالاً همان سیارکی است که فضاپیمای «لوسی» ناسا از کنار آن عبور کرده است. به این ترتیب، می‌توان گفت که ناسا از کنار سیارکی گذشت که یکی از تکه‌های آن، بعدها به خانه‌ای در نیوجرسی برخورد کرد.

پژوهش در ژورنال Science Advances منتشر شده است.