تغییر ساعت تابستانی، خطر ابتلا به بیماری‌های چشمی را تا ۳۰ درصد افزایش می‌دهد

تغییر ساعت تابستانی می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های چشمی را تا ۳۰ درصد افزایش دهد. پژوهشگران با بررسی بیش از ۱۲٫۶ میلیون پرونده پزشکی به رابطه معناداری بین تغییر ساعت تابستانی و خطر ابتلا به بیماری‌های شبکیه پی برده‌اند.

به گزارش انتخاب، هر سال در بسیاری از نقاط جهان، با آغاز فصل بهار، ساعت‌ها یک ساعت به جلو کشیده می‌شوند تا ساعات روشنایی روز افزایش یابد. این تغییر که به ساعت تابستانی معروف است، اگرچه مزایایی مانند صرفه‌جویی در مصرف انرژی و افزایش فرصت برای فعالیت‌های عصرگاهی دارد، اما تأثیرات منفی بر سلامت بدن نیز به همراه دارد. یکی از جدیدترین این تأثیرات، اثر آن بر سلامت چشم است.

مطالعات پیشین نشان داده‌اند که تغییر ساعت بهاره، با از دست دادن یک ساعت خواب، می‌تواند خطر سکته‌های قلبی و مغزی را افزایش دهد. در این راستا، گروهی از محققان به رهبری دکتر کایل چان از بخش چشم‌پزشکی دانشگاه نورث‌وسترن، به بررسی اثرات این تغییر بر شبکیه چشم پرداخته‌اند. شبکیه، لایه حساس به نور در پشت چشم، یکی از فعال‌ترین بافت‌های بدن از نظر متابولیک است و دارای شبکه‌ای پیچیده از رگ‌های خونی میکروسکوپی می‌باشد.

این بافت به دلیل فعالیت بالای خود، به شدت تحت تأثیر اختلالات خواب ناشی از تغییر ساعت قرار می‌گیرد و این امر می‌تواند منجر به التهاب و تغییرات متابولیکی و در نتیجه آسیب به رگ‌های ظریف آن شود. پژوهشگران با بررسی پرونده‌های سلامت بیش از ۱۲٫۶ میلیون داوطلب بزرگسال در یک بازه زمانی دو ساله، به الگوی جالبی دست یافتند.

به گزارش انتخاب، در هفته‌های پس از تغییر ساعت بهاره (که با از دست دادن یک ساعت خواب همراه است)، خطر ابتلا به دو بیماری مهم چشمی یعنی رتینوپاتی دیابتی تکثیری و دژنراسیون ماکولای وابسته به سن از نوع نئوواسکولار، ۳۰ درصد افزایش یافت. در مقابل، پس از تغییر ساعت پاییزی (که با دریافت یک ساعت خواب اضافی همراه است)، خطر ابتلا به این بیماری‌ها و همچنین انسداد ورید شبکیه، به طور قابل توجهی ۲۰ درصد کاهش نشان داد.

این بیماری‌ها از جمله علل مهم کاهش بینایی و نابینایی در افراد مسن به شمار می‌آیند. رتینوپاتی دیابتی پرولیفراتیو (تکثیری) عارضه پیشرفته دیابت است که در آن رگ‌های خونی جدید و غیرطبیعی در شبکیه رشد می‌کنند و می‌توانند باعث خونریزی و کاهش شدید بینایی شوند. دژنراسیون ماکولای وابسته به سن از نوع نئوواسکولار نیز بیماری شایعی در سالمندان است که در آن عروق خونی غیرطبیعی زیر ماکولا (مرکز بینایی شبکیه) رشد می‌کنند و به تدریج بینایی مرکزی را از بین می‌برند. انسداد ورید شبکیه نیز به دلیل انسداد عروق خونی شبکیه رخ می‌دهد و می‌تواند باعث کاهش ناگهانی بینایی شود.

هر سه این بیماری‌ها با عوامل خطر مشابه با سکته‌های قلبی و مغزی مرتبط هستند و شیوع آن‌ها با افزایش سن، رو به رشد است. دکتر رخسانه میرزا، چشم‌پزشک و نویسنده ارشد مطالعه، می‌گوید: «با توجه به اینکه شبکیه یکی از پرکارترین بافت‌های بدن از نظر مصرف انرژی و دارای رگ‌های خونی بسیار ظریف است، این یافته که اختلالات خواب می‌تواند بر سلامت آن تأثیر بگذارد، دور از انتظار نبود.»

اگرچه تأثیر تغییر ساعت بر سلامت چشم قابل توجه است، اما اقدامی ساده می‌تواند تا حدی از این خطر بکاهد: جبران خواب از دست رفته. با توجه به اینکه شیوع بیماری‌های چشمی مرتبط با افزایش سن در حال افزایش است، توجه به کیفیت خواب و حفظ یک الگوی منظم می‌تواند گامی مهم در حفظ سلامت بینایی در سال‌های سالمندی باشد. دکتر میرزا در پایان تأکید می‌کند که یافته‌ها، اهمیت خواب کافی را بیش از پیش نشان می‌دهند و شاید بهانه‌ای باشد تا در بهار آینده، کمی زودتر به رختخواب برویم.