جونا لومو؛ نخستین سوپراستار راگبی جهان و داستانی از تونگا با کفش‌های باله‌ای

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری طرفداری، جونا لومو (Jonah Lomu) در تاریخ 12 می 1975 در شهر پوکه کوهه واقع در اوکلند نیوزیلند به دنیا آمد. او در پست‌های وینگ و شماره هشت در رشته راگبی فعالیت می‌کرد. زادگاه لومو، روستای هولوپکا بود و او در دوران کودکی به زبان تونگایی در این روستا صحبت می‌کرد. پس از مهاجرت به مانگره، لومو با خشونت‌های گروهی روبرو شد و شاهد قتل عمو و پسرعمویش بود. این وقایع موجب شد که مادرش او را به کالج وسلی در اوکلند بفرستد تا از این مشکلات دور بماند. در این دوران، استعداد ورزشی لومو به خوبی نمایان شد و او در رشته‌های دوی 100 متر، پرتاب وزنه و نیزه، پرش ارتفاع و دوی با مانع، رکوردهای قابل توجهی را به ثبت رساند.

در آخرین سال تحصیلش در کالج وسلی، لومو به ورزش راگبی روی آورد و مورد توجه راس کوپر، سرمربی باشگاه کانتیز مانواکوی نیوزیلند قرار گرفت. او در سال 1991 با این باشگاه قرارداد امضا کرد و تا سال 1999 در مانواکو فعالیت کرد و موفق به کسب 95 امتیاز در 28 بازی شد. او همچنین در تیم‌های اوکلند بلوز (22 بازی و 65 امتیاز)، چیفز (هشت بازی و 10 امتیاز)، ولینگتون هوریکانس (29 بازی و 55 امتیاز)، ولینگتون یونیون (21 بازی و 65 امتیاز)، کاردیف بلوز (10 بازی و پنج امتیاز)، نورث هاربور (چهار بازی) و مارسی ویترولس (هفت بازی) نیز بازی کرد.

لومو در سال 1994 به تیم ملی راگبی نیوزیلند پیوست و پیراهن تیم ملی در رده سنی زیر 21 سال و تیم هفت‌نفره را بر تن کرد. او که پیش از این در مسابقات قهرمانی زیر 19 سال و زیر 21 سال نیوزیلند حضور داشت، در همان سال به تیم ملی بزرگسالان نیز دعوت شد و در دیدار برابر تیم راگبی فرانسه به میدان رفت و با 19 سال و 45 روز سن، به جوان‌ترین بازیکن راگبی رده ملی نیوزیلند تبدیل شد. سپس، لومو به جام جهانی 1995 آفریقای جنوبی راه یافت و با دو ترای برابر ایرلند، یک ترای برابر اسکاتلند در یک‌چهارم نهایی و چهار ترای در مرحله نیمه نهایی برابر انگلیس، عملکرد بسیار درخشانی از خود به نمایش گذاشت. درخشش او در دیدار برابر انگلیس، نامش را در دنیای راگبی مطرح کرد و کاپیتان انگلیس، ویل کارلینگ، او را موجودی عجیب و غریب در دنیای راگبی توصیف کرد.

پس از نمایش‌های مثبت در دیدارهای نیوزیلند برابر استرالیا در جام بلدیسلو، ایتالیا در بولونیا و در دیدار سال 1996 برابر اسکاتلند، لومو به ستاره نیوزیلند در نخستین فصل برگزاری مسابقات تری‌نیشن تبدیل شد و با درخشش در دیدار افتتاحیه برابر استرالیا، مورد توجه روزنامه‌نگاران کشورش قرار گرفت. در پایان سال 1996، لومو به اختلال نادر کلیوی به نام سندروم نفروتیک مبتلا شد و مدتی از راگبی دور ماند و نتوانست در مسابقات تری‌نیشن 1997 شرکت کند. او پس از بازگشت به ورزش، در دو بازی تست برابر انگلیس در استادیوم ومبلی و ولز به میدان رفت. در بازی‌های کشورهای مشترک‌المنافع سال 1998، او عضوی از تیم طلایی راگبی نیوزیلند بود. در سال 1999، پس از سه بازی و 15 امتیاز برای تیم A نیوزیلند، قهرمانی تری‌نیشن 1999 را به عنوان بازیکن تعویضی تجربه کرد.

عملکرد لومو در جام جهانی 1999 شامل هشت ترای در مرحله گروهی بود که شامل دو ترای برابر تونگا، یک ترای برابر انگلستان و دو ترای برابر ایتالیا می‌شد. او در مرحله یک‌چهارم نهایی و دیدار برابر اسکاتلند نیز درخشان بود و در دیدار نیمه نهایی برابر فرانسه به دو ترای رسید که کمک حال صعود آل‌بلک (لقب نیوزیلند) به فینال نشد. پس از این موفقیت‌ها، لومو پیشنهادات خوبی از لیگ فوتبال آمریکایی و باشگاه‌های انگلیسی مانند ساراسنس، وورچستر واریرز و لیدز رینوز دریافت کرد، اما تصمیم گرفت به نیوزیلند بازگردد. در ادامه موفقیت‌های او در بازی‌های ملی، او به پیروزی‌های مهمی در سال 2000 دست یافت که شامل پیروزی برابر تونگا، اسکاتلند و پیروزی در مسابقه قرن در دیدار افتتاحیه تری‌نیشن همین سال برابر استرالیا بود.

لومو تا سال 2002 به حضور فعال و موفق خود در تیم راگبی نیوزیلند ادامه داد، اما پس از پیروزی برابر ولز، مشکلات کلیوی دوباره به سراغش آمد و به علت نیاز به سه بار دیالیز در هفته، از ادامه فعالیت در راگبی بازماند. پس از پیوند کلیه موفق در سال 2004، او از ژوئن 2005 تصمیم به بازگشت به ورزش گرفت. در این دوران، با حضور در باشگاه نورث هاربر تلاش کرد تا دوباره پیراهن نیوزیلند را به دست آورد، اما به دلایل مختلف از جمله مصدومیت و عدم حضور در دیدارهای مهم، این امر محقق نشد و او در سال 2007 از دنیای حرفه‌ای راگبی خداحافظی کرد. دوران بازنشستگی لومو با حضور در مسابقات خیریه سپری شد. آمار نهایی او در رده ملی شامل 63 بازی و 185 امتیاز در تیم اصلی نیوزیلند، سه بازی و 15 امتیاز در تیم A، سه بازی و 25 امتیاز در تیم زیر 21 سال، دو بازی برای نیوزیلند بارباریانس و چهار بازی و 25 امتیاز برای تیم بارباریانس بود. او از سال 1994 تا 2001 در تیم هفت‌نفره راگبی کشورش بازی کرد.

در سپتامبر 2009، لومو که به دلیل افزایش وزن در دوران بیماری به تمرینات بدن‌سازی علاقه‌مند شده بود، تصمیم به شرکت در مسابقات آماتور این رشته گرفت و به رتبه دوم دو کلاس این مسابقات دست یافت. همچنین، او در یک مسابقه خیریه بوکس نیز شرکت کرد و تجربیاتی در این ورزش کسب کرد. قدرت بدنی لومو بسیار قابل توجه بود و او ترکیبی منحصر به فرد از قدرت، اندازه و سرعت را به نمایش گذاشت. پیتر سیمونز، روزنامه‌نگار استرالیایی، او را به «قطار حمل و نقل با کفش باله» تشبیه کرد. پیش از ظهور او، وینگ‌های راگبی معمولاً بازیکنانی سبک‌وزن بودند، اما لوموی 196 سانتی‌متری و 120 کیلوگرمی نشان داد که قدرت بدنی بالا نیز می‌تواند عاملی موفق در یک بازیکن پست وینگ باشد. لومو به محبوبیتی گسترده در راگبی حرفه‌ای دست یافت و بسیاری او را نخستین سوپراستار جهانی این ورزش می‌دانند. این موفقیت‌ها باعث شد که یک شعبه مک‌دونالد در نیوزیلند به نام او نامگذاری شود و مجسمه‌اش در موزه مادام توسو به نمایش گذاشته شود. لومو به یادگیری زبان علاقه زیادی داشت و به زبان‌های انگلیسی، تونگایی، فرانسوی، اسپانیایی، ماندارین و کانتونی تسلط داشت. ادامه مشکلات کلیوی در نهایت به حمله قلبی او منجر شد و در تاریخ 18 نوامبر 2015، در سن 40 سالگی دار فانی را وداع گفت.