خشک شدن بیش از ۴۰ درصد زمین‌های دنیا تا سال ۲۱۰۰؛ زنگ خطری برای آینده زمین

کد خبر: ۹۳۸۶۲۹ تاریخ انتشار: ۳۴ : ۱۶ – ۱۸ شهریور ۱۴۰۵

به گزارش انتخاب، دانشمندان نسبت به احتمال خشک شدن بیش از ۴۰ درصد از زمین‌های دنیا تا سال ۲۱۰۰ هشدار داده‌اند. این تغییرات اقلیمی می‌تواند در دهه‌های آینده میلیون‌ها کیلومتر مربع از زمین را با کمبود آب و خطر تخریب اکوسیستم‌ها مواجه کند. پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد که گرم‌تر شدن زمین می‌تواند بسیاری از مناطق خشک جهان را خشک‌تر کند.

تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که با ادامه تغییرات اقلیمی، مرز مناطق خشک به سمت نواحی جدیدی از زمین پیشروی خواهد کرد و تا پایان قرن بیست‌ویکم، این مناطق ممکن است بیش از ۴۰ درصد از کل خشکی‌های زمین را شامل شوند. مناطق خشک به مکان‌هایی اطلاق می‌شود که میزان بارندگی در آن‌ها کمتر از مقدار آبی است که از طریق تبخیر و تعرق گیاهان از دست می‌رود. این مناطق تنها به بیابان‌های بزرگ محدود نمی‌شوند و شامل نواحی نیمه‌خشک و کم‌آب نیز هستند.

پژوهشگران آکادمی جنگل‌داری چین با استفاده از مدل‌های اقلیمی جدید، وضعیت کنونی و تغییرات احتمالی مناطق خشک را بررسی کردند. نتایج نشان می‌دهد که از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۲۳، حدود ۳۸٫۵۸ درصد از خشکی‌های زمین، بدون در نظر گرفتن جنوبگان، در دسته مناطق خشک قرار داشتند. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که این میزان در فاصله سال‌های ۲۰۷۱ تا ۲۱۰۰ می‌تواند به ۳۹٫۳۱ تا ۴۰٫۲۸ درصد برسد.

افزایش دمای زمین موجب خشک‌تر شدن بسیاری از مناطق خشک و پیشروی مرز این نواحی به سمت مناطق مرطوب‌تر می‌شود. در شدیدترین سناریو، حدود ۲٫۳۷ میلیون کیلومتر مربع به وسعت مناطق خشک افزوده خواهد شد؛ مساحتی تقریباً برابر با کشور الجزایر یا حدود ۳۰ درصد از خاک استرالیا. یکی از عوامل اصلی گسترش مناطق خشک، افزایش دما است که باعث افزایش تبخیر آب می‌شود و در بسیاری از مناطق، کاهش بارندگی نیز شرایط را دشوارتر می‌کند.

با خشک‌تر شدن خاک، فشار بیشتری بر گیاهان وارد می‌شود و برخی گونه‌ها دیگر قادر به زنده ماندن در شرایط جدید نخواهند بود. این موضوع می‌تواند به تغییر شکل اکوسیستم‌ها و افزایش خطر بیابان‌زایی منجر شود. در این مطالعه، پژوهشگران همچنین تأثیر دی‌اکسیدکربن بر گیاهان را مورد بررسی قرار دادند. افزایش CO2 در جو باعث می‌شود گیاهان بخشی از منافذ ریز روی برگ‌های خود را ببندند و آب کمتری از دست بدهند. این موضوع می‌تواند میزان خشکی محاسبه‌شده برای برخی مناطق را کمی کاهش دهد.

به همین دلیل، پیش‌بینی این پژوهش از برخی مطالعات قبلی کمتر است. یک مطالعه قدیمی‌تر پیش‌بینی کرده بود که تا سال ۲۱۰۰، مناطق خشک ممکن است ۵۶ درصد از خشکی‌های زمین را پوشش دهند. پژوهشگران همچنین پیش‌بینی می‌کنند که استرالیا بیشترین تغییرات مربوط به گسترش مناطق خشک را تجربه کند و برزیل و بخش‌هایی از آفریقا نیز با تغییرات قابل توجهی روبه‌رو خواهند شد.

در حال حاضر، مناطق خشک جهان به چند گروه تقسیم می‌شوند. بزرگ‌ترین گروه، مناطق نیمه‌خشک هستند که حدود ۱۴٫۷۲ درصد از خشکی‌های زمین را تشکیل می‌دهند. مناطق خشک‌تر، مانند بخش‌هایی از استرالیا و چین، حدود ۱۱٫۲۴ درصد از خشکی‌های جهان را شامل می‌شوند. گسترش مناطق خشک تنها به تغییر ظاهر زمین محدود نمی‌شود و کاهش منابع آب، آسیب به کشاورزی و فشار بیشتر بر اکوسیستم‌ها از پیامدهای احتمالی این روند هستند. نتایج مطالعه نشان می‌دهد که حتی با در نظر گرفتن اثرات تعدیل‌کننده دی‌اکسیدکربن بر گیاهان، مسیر کلی تغییرات همچنان به سمت خشک‌تر شدن بخش‌هایی از زمین پیش می‌رود.