سفر پرماجرای اکبر عبدی؛ از اوج‌های درخشان تا سال‌های خاموش دهه ۹۰

به گزارش خبرآنلاین، در تاریخ دوشنبه ۲۵ خرداد ۱۴۰۵، اکبر عبدی، بازیگر معروف سینما، تلویزیون و تئاتر که با نقش‌های ماندگار خود در ذهن طرفدارانش جاودانه شده است، تصویری از خود در کنار علی دایی در صفحه اینستاگرامش منتشر کرد و نوشت: «خدا را شکر، حالم خوب است و قبل از هر چیز این لطف و عنایت خداوند بوده که شامل حالم شده است.» به نظر نمی‌رسید که تنها یک ماه بعد، خبری مبنی بر «درگذشت اکبر عبدی» منتشر شود. این بازیگر که تنها ۶۶ سال عمر داشت، کارنامه‌ای پر از نوسانات را تجربه کرده بود؛ به‌طوری که درخشش او در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ با کم‌فروغ‌ترین سال‌های دهه ۹۰ قابل مقایسه نیست و اگر کسی او را نشناسد، ممکن است متوجه نشود که همان بازیگری که در تلویزیون یا سینما می‌بیند، همان فردی است که در آثار دیگرش نیز درخشش داشته است. این نیز از عجایب سینماست که اکبر عبدی با وجود ۸۳ فیلم سینمایی در کارنامه‌اش و بازی در نقش حداقل ۱۰ شخصیت ماندگار، از جمله آقای قندی (اجاره‌نشین‌ها) و غلامرضا (مادر) و سر گروهبان مکوندی (ای ایران) تا ملیجک (ناصرالدین‌شاه آکتور سینما) و آقا فرج بوسلیکی (دلشدگان) و اکبر (هنرپیشه) و دجین (روز فرشته)، تنها دو بار موفق به دریافت جایزه بهترین بازیگر مرد، آن هم در نقش مکمل شده است: یک‌بار از هشتمین جشنواره فیلم فجر برای بازی در فیلم «مادر» ساخته علی حاتمی (۱۳۶۸) و بار دیگر از سی‌امین دوره این رویداد برای نقش‌آفرینی در فیلم «خوابم می‌آد» ساخته رضا عطاران.

اکبر عبدی، مشهورترین کمدین سینمای ایران، با سابقه بازی در بیش از ۱۰۰ اثر سینمایی، تلویزیونی و نمایشی، در تاریخ چهارم شهریور ۱۳۳۹ در تهران متولد شد و فعالیت هنری خود را از سال ۱۳۵۸ با بازی در نمایش‌های آماتوری آغاز کرد. او در ۲۱ سالگی با «مثل‌آباد» به کارگردانی رضا ژیان وارد تلویزیون شد و سه سال بعد اولین فیلم سینمایی‌اش با عنوان «جنجال بزرگ» را برای سیاوش شاکری بازی کرد. او در مورد ورودش به تلویزیون می‌گوید: «من برای کوهنوردی به کلک‌چال می‌رفتم و در آن‌جا خیلی از روزها تئاتر خیابانی اجرا می‌کردم. این کار را در پارک منظریه و ملت نیز انجام می‌دادم. در آن زمان نمی‌دانستم که اسم این نوع تئاتر، تئاتر خیابانی است و بعدها از اساتید شنیدم. دوستی به نام امیر کار من را در کلک‌چال دید و من را برای بازی در نمایش «فیل در پرونده» اوژن یونسکو دعوت کرد. این نمایش به کارگردانی صادق عاطفی در تئاتر شهر اجرا شد و نقش خیاط را به من دادند. چون بازی براساس بداهه‌سازی بود، آرام آرام آن نقش جزو نقش‌های اصلی نمایش شد. در این کار افتخار داشتم که در کنار پرویز پورحسینی، مرحوم رضا ژیان، مرحوم جهانگیر صمیمی‌فر، کامران فیوضات، سیروس گرجستانی و بسیاری از دوستان دیگر بازی کنم. در این کار بین من و ژیان دوستی عمیقی برقرار شد و بعد از آن رفت‌وآمد خانوادگی پیدا کردیم و مانند دو برادر شدیم. در دو تئاتر دیگر نیز با ژیان همکاری داشتم و برای اولین بار با بازی در سریال «مثل‌آباد» به تلویزیون راه پیدا کردم. «مثل‌آباد» نوشته زویا زاکاریان، مادر تنها فرزند رضا ژیان بود. این اتفاق در سال ۵۹ رخ داد و بعد از آن «محله برو بیا» و «محله بهداشت» را کار کردیم.

شهرت گسترده اکبر عبدی در سینما به‌ویژه مدیون فیلم «اجاره‌نشین‌ها» به کارگردانی داریوش مهرجویی بود. بازی او در نقش «غلامرضا» در فیلم «مادر» ساخته علی حاتمی در سال ۱۳۶۸ نیز یکی دیگر از نقش‌های ماندگار کارنامه‌اش به شمار می‌رود. عبدی در سال‌های بعد در فیلم‌های مطرحی چون «ای ایران» به کارگردانی ناصر تقوایی، «دلشدگان» به کارگردانی علی حاتمی، «ناصرالدین شاه آکتور سینما» و «هنرپیشه» به کارگردانی محسن مخملباف نیز بازی کرد و توانایی خود را در نقش‌هایی فراتر از کمدی به نمایش گذاشت. یکی دیگر از نقش‌های مشهور و در عین حال جنجالی او به فیلم «آدم‌برفی» به کارگردانی داود میرباقری تعلق داشت. در این فیلم، عبدی نقش مردی را بازی می‌کرد که برای رسیدن به آمریکا خود را به شکل یک زن درمی‌آورد. این فیلم که در سال ۱۳۷۳ ساخته شده بود، چند سال اجازه نمایش عمومی پیدا نکرد. اکبر عبدی در سال ۱۳۹۰ نیز در نقش یک زن سالخورده در فیلم «خوابم می‌آد»، نخستین ساخته سینمایی رضا عطاران بازی کرد.

او پس از دوره‌ای کم‌کاری در نیمه دوم دهه ۱۳۷۰، فعالیت خود را در سینما و تلویزیون ادامه داد و در دهه‌های ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ با فیلم‌های کمدی «اخراجی‌ها» بار دیگر با طیف گسترده‌ای از تماشاگران ارتباط برقرار کرد. اکبر عبدی که به‌واسطه حضور در نقش‌هایی مسن‌تر یا جوان‌تر از سن واقعی‌اش و بازی در نقش‌هایی با ظاهر مبدل به مرد هزار چهره سینما و تئاتر ایران ملقب بود، حدود ساعت ۲۰ امشب جمعه دوم مرداد ۱۴۰۵ در منزل خود بر اثر عوارض بیماری قبلی درگذشت؛ اگر نبود تئاتر و سینما و تلویزیون ایران، بسیاری از صحنه‌های ماندگارش را کم داشت.