خطرات پنهان حذف درختان شهری؛ چرا باید بیشتر مراقب باشیم؟

کد خبر: ۹۳۵۳۷۳

تاریخ انتشار: ۳۵ : ۱۶ – ۲۶ مرداد ۱۴۰۵

مطالعه‌ای که بر روی بیش از ۲۲۰ هزار مورد مرگ در شیکاگو انجام شده، نشان می‌دهد که محله‌هایی که پوشش درختی بیشتری را از دست می‌دهند، با نرخ مرگ‌ومیر بالاتری مواجه هستند. به گزارش انتخاب، این پژوهش که به مدت ۱۱ سال در محله‌های شیکاگو انجام شده، نشان می‌دهد مناطقی که درختان خود را از دست داده‌اند، با افزایش نرخ مرگ‌ومیر روبه‌رو شده‌اند و این ارتباط به‌ویژه در گرم‌ترین نواحی شهر بیشتر به چشم می‌خورد.

از بین رفتن درختان بالغ در یک محله ممکن است به مراتب بیشتر از کاهش فضای سبز تأثیرگذار باشد و حتی به جان انسان‌ها مرتبط باشد. نتایج این مطالعه که در تاریخ ۵ آگوست در مجله علمی GeoHealth منتشر شده، تغییرات پوشش درختی و نرخ مرگ‌ومیر را در محله‌های مختلف شیکاگو طی ۱۱ سال بررسی کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که آنچه بیش از تعداد درختان با نرخ مرگ‌ومیر ارتباط دارد، روند تغییر پوشش درختی از یک سال به سال دیگر است.

محله‌هایی که سال به سال درختان بیشتری را از دست می‌دهند، معمولاً افزایش نرخ مرگ‌ومیر را تجربه می‌کنند، در حالی که در مناطقی که پوشش درختی افزایش یافته، نرخ مرگ‌ومیر کاهش یافته است. این ارتباط در گرم‌ترین بخش‌های شیکاگو به وضوح بیشتری مشاهده می‌شود. پژوهشگران تأکید می‌کنند که این مطالعه نمی‌تواند به‌طور قطعی ثابت کند که از دست رفتن درختان مستقیماً باعث افزایش مرگ‌ومیر شده است، بلکه تنها نشان می‌دهد که این دو روند هم‌زمان با یکدیگر تغییر کرده‌اند.

با این حال، نتایج این تحقیق به شواهد فزاینده‌ای اضافه می‌شود که نشان می‌دهند پوشش درختی شهرها می‌تواند در محافظت از مردم در برابر گرمای شدید، به‌ویژه با گرم‌تر شدن اقلیم، نقش مهمی ایفا کند. درختان با ایجاد سایه بر روی خیابان‌ها و ساختمان‌ها و آزاد کردن بخار آب، به کاهش دمای محیط کمک می‌کنند. ویوک شانداس، استاد مطالعات و برنامه‌ریزی شهری در دانشگاه ایالتی پورتلند که در این پژوهش مشارکت نداشته، بیان می‌کند که اهمیت این مطالعه بیشتر در شیوه بررسی این ارتباط نهفته است.

بخش زیادی از پژوهش‌های قبلی درباره ارتباط پوشش درختی و مرگ‌ومیر، وضعیت فضای سبز یک محله را در یک مقطع زمانی بررسی کرده‌اند. اما پژوهشگران در این مطالعه تغییرات پوشش درختی را در طول زمان دنبال کرده و دریافتند که افزایش یا کاهش پوشش درختی با نرخ مرگ‌ومیر ارتباط بیشتری دارد. شانداس می‌افزاید که این یافته با نتایج پژوهش‌های انجام‌شده در شهرهای دیگر نیز همخوانی دارد. بر اساس یکی از مطالعات مورد اشاره او، از میان ۳۳ شهر آمریکا، نزدیک به سه‌چهارم شهرها در حال از دست دادن پوشش سبز خود بودند و گرم‌ترین محله‌ها نیز معمولاً بیشترین کاهش پوشش درختی یا کمترین میزان افزایش آن را داشتند.

اندازه این ارتباط در پژوهش جدید نیز قابل‌توجه بود. به ازای هر یک واحد درصد افزایش سالانه در پوشش درختی، نرخ مرگ‌ومیر حدود ۱۰ درصد کاهش پیدا می‌کرد. بیشترین کاهش نیز در مرگ‌ومیرهای مرتبط با بیماری‌های قلبی‌عروقی، تنفسی و مشکلات سلامت روان مشاهده شد. پژوهشگران برای رسیدن به این نتایج، داده‌های ماهواره‌ای سالانه مربوط به پوشش درختی تمام مناطق سرشماری شیکاگو را از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۱ با بیش از ۲۲۰ هزار مورد مرگ ثبت‌شده در داده‌های مراکز بهداشت ایالتی و شهری ترکیب کردند.

از سوی دیگر، تصاویر ماهواره‌ای ممکن است درختان تازه‌کاشته‌شده را به‌خوبی ثبت نکنند و در نتیجه میزان واقعی پوشش درختی را کمتر از مقدار آن نشان دهند. ابزارهای تصویربرداری با وضوح بالاتر ممکن است بتوانند درختان جوان و کم‌تراکم را دقیق‌تر شناسایی کنند. الگوی مشاهده‌شده از نظر جغرافیایی نیز با تاریخچه سرمایه‌گذاری و توسعه نابرابر در شیکاگو همخوانی دارد. بخش‌های جنوبی و غربی شهر بیشترین کاهش پوشش درختی، گرم‌ترین تابستان‌ها و بالاترین نرخ مرگ‌ومیر را تجربه کردند؛ حتی در برخی موارد، این مناطق در ابتدای دوره پژوهش از پوشش درختی بالاتر از میانگین برخوردار بودند.

در مقابل، محله‌های نزدیک به ساحل دریاچه میشیگان خنک‌تر باقی ماندند و نرخ مرگ‌ومیر پایین‌تری داشتند. هریسون گارسیا، دانشجوی پزشکی دانشگاه نورث‌وسترن و یکی از نویسندگان مطالعه، می‌گوید ایده این پژوهش پس از قدم‌زدن در خیابان‌های کم‌درخت شیکاگو شکل گرفت. او متوجه شده بود که راه رفتن در مناطقی که درختان کمی دارند، در مقایسه با خیابان‌های مجاور که درختان بالغ در آن‌ها قرار گرفته‌اند، بسیار خسته‌کننده‌تر است.

پژوهشگران در بخشی از مطالعه، سناریویی فرضی را بررسی کردند که در آن پوشش درختی کل شیکاگو سالانه ۰.۰۳ درصد افزایش پیدا کند؛ رقمی که تقریباً با روند فعلی کاشت حدود ۱۴ هزار درخت در سال در این شهر مطابقت دارد. مدل آماری پژوهشگران نشان داد که چنین افزایشی می‌تواند سالانه از حدود ۱۰۵ مورد مرگ جلوگیری کند. البته شانداس تأکید می‌کند که این رقم باید به‌عنوان تخمینی برای نشان دادن ابعاد احتمالی اثر در نظر گرفته شود، نه پیش‌بینی دقیقی از تعداد جان‌هایی که با کاشت درخت نجات پیدا خواهند کرد.

یک درخت تازه‌کاشته‌شده نیز نمی‌تواند از همان ابتدا سایه و مزایای یک درخت بالغ را فراهم کند. پژوهش‌های پیشین در پورتلند نشان داده‌اند که ارتباط میان کاشت درخت و کاهش مرگ‌ومیر انسانی، با افزایش سن درختان بیشتر می‌شود. به همین دلیل، پژوهش جدید بیش از آنکه صرفاً بر کاشت درختان بیشتر تأکید کند، بر اهمیت حفظ درختان بالغ موجود تأکید دارد؛ درختانی که دهه‌ها زمان برای رشد و ایجاد پوشش گسترده صرف کرده‌اند و جایگزین کردن آن‌ها با نهال‌های تازه‌کاشته‌شده، دست‌کم در کوتاه‌مدت، همان مزایا را به همراه نخواهد داشت.