لمس فیزیکی؛ راهی مؤثر برای کاهش تنش در گروه‌های شامپانزه و بونوبو

کد خبر: ۹۳۱۶۵۴
تاریخ انتشار: ۳۹ : ۱۴ – ۳۱ تیر ۱۴۰۵
خواندنی ها >> خواندنی ها

لمس فیزیکی، عامل کاهش تنش در گروه‌های شامپانزه و بونوبو است. پژوهش جدیدی نشان می‌دهد که شامپانزه‌ها و بونوبوها با بهره‌گیری از لمس‌های فیزیکی مانند آغوش، دست‌دادن و تماس با یکدیگر، تنش را در گروه کاهش می‌دهند. به گزارش انتخاب، زومیت: این تحقیق نشان می‌دهد که در دنیای حیوانات، صلح و آرامش همیشه از طریق زور و جنگ به دست نمی‌آید. گاهی اوقات، یک آغوش ساده یا تماسی دوستانه می‌تواند تأثیر زیادی داشته باشد.

پژوهشگران به تازگی متوجه شده‌اند که شامپانزه‌ها و بونوبوها، که از نزدیک‌ترین خویشاوندان انسان به شمار می‌روند، از لمس‌های فیزیکی مانند در آغوش گرفتن و دست‌دادن به عنوان ابزاری مؤثر برای کاهش تنش و جلوگیری از درگیری استفاده می‌کنند. زانا کلی، نخستی‌شناس دانشگاه دورام در انگلستان، بر این باور است که انسان‌ها نیز می‌توانند از این زبان عشق در میان خویشاوندان نزدیک خود بهره‌برداری کنند. او پیشنهاد می‌کند که پیش از وقوع رویدادهای استرس‌زا مانند مسابقات ورزشی یا ملاقات‌های مهم، یک تماس فیزیکی ساده می‌تواند به کاهش تنش و افزایش احساس ارتباط کمک کند و تأکید می‌کند که «نزدیکی فیزیکی راهی بسیار مؤثر برای مدیریت استرس است.»

پیش از این، دانشمندان دریافته بودند که شامپانزه‌ها و بونوبوها از لمس فیزیکی برای حل تعارضات و تسلی‌دادن به یکدیگر در مواقع پریشانی استفاده می‌کنند. اما تیم تحقیقاتی به رهبری کلی متوجه شد که این حیوانات حتی در غیاب هرگونه درگیری نیز رفتارهای دوستانه‌ای از خود نشان می‌دهند. جیک بروکر، نخستی‌شناس دانشگاه اوترخت، این سؤال را مطرح کرد که آیا این لمس‌ها ممکن است به جای حل تنش‌ها و تعارضات، در واقع نقشی پیشگیرانه داشته باشند و از بروز درگیری جلوگیری کنند یا خیر.

به گزارش انتخاب، پژوهشگران برای بررسی این فرضیه، پنج گروه مختلف از شامپانزه‌ها یا بونوبوها را در پناهگاه‌هایی در زامبیا و جمهوری دموکراتیک کنگو مورد مطالعه قرار دادند. آن‌ها رفتار حیوانات را قبل، حین و پس از ارائه‌ی تعداد محدودی بادام‌زمینی فیلم‌برداری کردند. هنگامی که میمون‌ها از آمدن خوراکی‌ها مطلع می‌شدند، به دلیل اینکه تعداد بادام‌زمینی‌ها برای سیر کردن همه کافی نبود، دچار تنش و هیجان می‌شدند. نتایج نشان داد که هرچه میمون‌ها پیش از زمان غذا خوردن، بیشتر یکدیگر را در آغوش بگیرند، دست همدیگر را بگیرند یا به هر شکل دیگری یکدیگر را لمس کنند، احتمال اینکه بتوانند بدون دعوا و در آرامش کنار هم غذا بخورند، بسیار بیشتر می‌شود. این موضوع در هر دو گروه از میمون‌های مورد مطالعه، یعنی شامپانزه‌ها و بونوبوها، مشاهده شد.

هرچه میمون‌ها قبل از موقعیت‌های استرس‌زا مانند تقسیم غذای محدود بیشتر یکدیگر را لمس کنند، احتمال درگیری بین آن‌ها کمتر می‌شود. یافته‌ها جالب توجه است؛ زیرا معمولاً شامپانزه‌ها به عنوان حیواناتی خشن و پرخاشگر شناخته می‌شوند، در حالی که بونوبوها به موجوداتی صلح‌جو و مهربان معروف هستند. اما این پژوهش نشان داد که هر دوی این گونه‌ها، برای کاهش تنش و جلوگیری از درگیری، از روشی مشترک، یعنی لمس فیزیکی استفاده می‌کنند.

کلی تأکید می‌کند که هنوز نمی‌توان با قطعیت گفت که آیا این رفتارهای لمسی، علت اصلی تحمل بیشتر در گروه‌ها هستند یا اینکه گروه‌هایی که ذاتاً تحمل‌پذیرترند، بیشتر به لمس یکدیگر تمایل دارند. به احتمال زیاد، این رابطه دوطرفه است: لمس کردن به ایجاد تحمل کمک می‌کند و تحمل نیز به نوبه‌ی خود، زمینه را برای لمس‌های بیشتر فراهم می‌کند. قدرت لمس، حتی در دنیای حیوانات، نقشی حیاتی در حفظ صلح و آرامش دارد.