ولاده دیواتس: پادشاه تمارض NBA و داستانی از المپیک ۱۹۸۸ تا گروه هفت

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری طرفداری، ولاده دیواتس (Vlade Divac) در تاریخ سه فوریه 1968 در شهر پریژپولیه صربستان به دنیا آمد و در پست سنتر بسکتبال فعالیت می‌کرد. او از سنین کودکی تا 14 سالگی، رشد قدی قابل توجهی داشت و به همین دلیل، به مجله «پولیتیکا» نامه‌ای نوشت تا راه‌های جلوگیری از ادامه این رشد را بیاموزد. ولاده ورزش را با فوتبال آغاز کرد و به عنوان دروازه‌بان در تیم محله‌اش بازی می‌کرد. او که دستکش‌های جدیدی برای خود خریده بود، در یک جلسه تمرینی از شیرجه زدن خودداری کرد زیرا نگران کثیف شدن دستکش‌های نو بود؛ به همین دلیل، مربی فوتبال او از وی خواست که به دنبال ورزشی دیگر باشد.

ورود ولاده به دنیای بسکتبال به لطف مربی با تجربه‌ای به نام میلان کیمه بوگویوویچ صورت گرفت. این مربی روزی ولاده را که به همراه مادربزرگش در کرالیوو زندگی می‌کرد، در خیابان دید و به دلیل قد بلندش، او را برای تیم خود مناسب دانست. ولاده در سال 1983 با باشگاه اسلوگای صربستان قرارداد بست. بوگویوویچ یک روز که به همراه این بازیکن در حال تماشای یک بازی بسکتبال المپیک 1984 بود، پیش‌بینی جسورانه‌ای کرد و به ولاده گفت که او در المپیک بعدی یعنی 1988 سئول، بازیکن تیم ملی یوگسلاوی خواهد بود. دیواتس سه سال در اسلوگا بازی کرد و با درخشش در بازی برابر ستاره سرخ که به کسب 27 امتیاز منجر شد و ثبت میانگین 17.6 امتیاز در دومین فصل همکاری با باشگاهش، نام خود را در بسکتبال یوگسلاوی سابق مطرح کرد.

در میان پیشنهادات متعدد از باشگاه‌های معتبر یوگسلاوی، حضور ساشا جورجویچ، گارد رأس آینده‌دار پارتیزان بلگراد، باعث شد تا ولاده که به وجود یک گارد رأس قوی در کنار خود اهمیت می‌داد، این باشگاه را انتخاب کند. او در سال 1987 به همراه پارتیزان‌های صرب به قهرمانی لیگ برتر بسکتبال یوگسلاوی دست یافت و یک سال بعد، رتبه سوم یورولیگ 1988 را کسب کرد؛ در یورولیگ، دیواتس 19 امتیاز در مرحله نیمه‌نهایی برابر مکابی و 31 امتیاز در دیدار رده‌بندی برابر آریس یونان به ثبت رساند. در سال 1989، او و تیمش به قهرمانی در جام حذفی یوگسلاوی و جام معروف کوراچ رسیدند؛ دیواتس در دو بازی جام کوراچ برابر کانتوی ایتالیا، 28 امتیاز در بازی رفت و 30 امتیاز در بازی برگشت کسب کرد و نقش مهمی در این افتخار ایفا کرد. او پس از سه سال بازی در پارتیزان و تبدیل‌شدن به یکی از بهترین بسکتبالیست‌های اروپا، تصمیم به ترک صربستان و آغاز ماجراجویی‌های جدید گرفت. دیواتس به شوخی‌هایش معروف بود و هم‌تیمی‌اش، زوران رادوویچ را به منظور اسلم دانک از روی زمین بلند کرد تا صحنه جالبی خلق کند.

دیواتس که به همراه آرویداس سابونیس، از محبوب‌ترین بسکتبالیست‌های اروپایی به شمار می‌رفت، در درفت سال 1980 لیگ بسکتبال آمریکا (NBA) به عنوان انتخاب شماره 26 نخستین راند توسط لس آنجلس لیکرز انتخاب شد. ورود این بسکتبالیست صرب، یکی از عوامل مهم در افزایش تعداد بسکتبالیست‌های اروپایی در NBA بود. او در نخستین فصل حضورش در LA، میانگین‌های 8.5 امتیاز، 6.2 ریباند و 0.9 پاس گل را در 82 بازی ثبت کرد و به تیم اول تازه‌واردهای NBA پیوست. در فصول بعدی، میانگین‌های 11.2 امتیاز، 8.1 ریباند و 1.1 پاس گل در 82 بازی فصل 91-1990، 11.3 امتیاز، 6.9 ریباند و 1.7 پاس گل در 36 بازی فصل 92-1991، 12.8 امتیاز، 8.9 ریباند و 2.8 پاس گل در 82 بازی فصل 93-1992، 14.2 امتیاز، 10.8 ریباند و 3.9 پاس گل در 79 بازی فصل 94-1993، 16 امتیاز، 10.4 ریباند و 4.1 پاس گل در 80 بازی فصل 95-1994 و 12.9 امتیاز، 8.6 ریباند و 3.3 پاس گل در 79 بازی فصل 96-1995 را به ثبت رساند.

در لس آنجلس، دیواتس به تمارض‌های مکرر و فریب داوران برای اعلام خطا متهم می‌شد و بسیاری از دوست‌داران بسکتبال، او را «پادشاه تمارض» و بهترین بدلکار می‌دانستند. در سال 1996، جری وست، مدیر وقت لس آنجلس لیکرز تصمیم به خرید کوبی برایانت گرفت و به همین منظور، باشگاه شارلوت هورنتس که مالک برایانت بود، درخواست خرید ستاره صرب لس آنجلسی‌ها را کرد. این معامله در حالی به توافق نهایی نزدیک شده بود که دیواتس در اروپا، پس از شنیدن خبر، به دلیل علاقه‌اش به ادامه حضور در شهر فرشتگان، بسیار شوکه شد و قصد خداحافظی از دنیای بسکتبال را کرد. ممانعت ولاده از حضور در شارلوت باعث شد تا به دلیل حقوق 4.7 میلیون دلاری او، علاوه بر منتفی‌شدن حضور برایانت، پیشنهاد تیمش به شکیل اونیل نیز با مشکلاتی مواجه شود و در نتیجه، خداحافظی دیواتس، ضرر از دست دادن دو ستاره را برای لیکرز به همراه داشت. وست پس از مدتی تصمیم گرفت تا با مذاکره رودررو با بازیکن صرب خود، او را راضی به حضور در تیم رقیب کرده و تیمش را به دو ستاره مهم تاریخ بسکتبال برساند.

ولاده که در ابتدا تمایلی به حضور در شارلوت نداشت، پس از صحبت با وست به این چالش علاقه‌مند شد و توانست تا به همراه ثبت بهترین رکورد باشگاهش (پیروزی در 54 بازی)، میانگین‌های 12.6 امتیاز، 9 ریباند و 3.7 پاس گل در 81 بازی فصل 97-1996 و 10.4 امتیاز، 8.1 ریباند و 2.7 پاس گل در 64 بازی فصل 98-1997 را برای این باشگاه ثبت کند. پس از جدایی از شارلوت، دیواتس درگیر مشکلات اعتصاب بازیکنان NBA شد و در طول این اعتصاب مجبور شد تا با باشگاهی در کشور خود قرارداد امضا کند. او برای مدت کوتاهی به ستاره سرخ پیوست و این باشگاه را در یورولیگ همراهی کرد. حضور در تیم رقیب پارتیزان باعث شد تا هواداران سابق دیواتس، او را خائن نامیده و در مسابقات ستاره سرخ، مورد انتقاد قرار دهند. او پس از این دوره کوتاه به ساکرامنتو کینگز پیوست. در تیم جدیدش به میانگین‌های 14.3 امتیاز، 10 ریباند و 4.3 پاس گل در 50 بازی فصل 99-1998، 12.3 امتیاز، هشت ریباند و سه پاس گل در 82 بازی فصل 00-1999، 12 امتیاز، 8.3 ریباند و 2.9 پاس گل در 81 بازی فصل 01-2000، 11.1 امتیاز، 8.4 ریباند و 3.7 پاس گل در 80 بازی فصل 02-2001 و 9.9 امتیاز، 7.2 ریباند و 3.4 پاس گل در 80 بازی فصل 03-2002 و 9.9 امتیاز، 5.7 ریباند و 5.3 پاس گل در 81 بازی فصل 04-2003 دست یافت.

دیواتس در ساکرامنتو به فرم بسیار خوبی رسید و در آل استار 2001 نیز حضور یافت. او در یکی از تماشاگرپسندترین تیم‌های اوایل قرن 21 بازی کرد و در نهایت به یکی از بازیکنان مهم تاریخ ساکرامنتو تبدیل شد. در حالی که دوران حضور دیواتس در ساکرامنتو با شکست در فینال کنفرانس غرب از لس آنجلس لیکرز همراه بود، این بسکتبالیست در سال 2004 به تیم سابقش یعنی لیکرز بازگشت و به میانگین‌های 2.3 امتیاز، 2.1 ریباند و 1.3 پاس گل در 15 بازی رسید. مصدومیت کمر باعث شد تا دوران حرفه‌ای این بازیکن در 37 سالگی و سال 2005 به پایان برسد. پس از اعلام بازنشستگی، پیراهن شماره 21 او در ساکرامنتو نیز توسط این باشگاه بازنشسته شد.

پس از امضای قرارداد با پارتیزان بلگراد، دیواتس توسط کرسیمیر کوشیچ به تیم ملی بسکتبال یوگسلاوی دعوت شد. او پیش از رسیدن به رده ملی بزرگسال، مدال طلای قهرمانی 1985 اروپا و جام جهانی زیر 19 سال 1987 را به همراه تیم‌های رده سنی یوگسلاوی کسب کرده بود. در مسابقات قهرمانی 1986 جهان و دیدار نیمه‌نهایی برابر شوروی، شکست از شوروی در حالی که یوگسلاوی با 9 امتیاز در 40 ثانیه پایانی بازی پیش بود، یکی از تلخ‌ترین لحظات کارنامه ملی دیواتس بود که با خراب‌شدن توپش در ثانیه‌های پایانی همراه بود. با این حال، این تلخی در سال‌های بعد به فراموشی سپرده شد زیرا دیواتس از بهترین‌های کشورش بود و به یک طلا در یونیورسیداد، دو طلا و یک برنز در فیبا یوروبسکت و یک طلا و یک برنز در جام جهانی دست یافت. او وعده مربی کاشف خود را نیز عملی کرد و پس از حضور در المپیک 1988 سئول، 12 امتیاز، هفت ریباند و یک پاس گل را به همراه مدال نقره آوردگاه، به دست آورد. پس از پایان دوران کشور یوگسلاوی، دیواتس با کشور صربستان و مونته‌نگرو در مسابقات ملی شرکت کرد و به یک طلای جام جهانی، یک طلا و یک برنز یوروبسکت و یک مدال نقره در المپیک 1996 آتلانتا با میانگین‌های 6.6 امتیاز، 6.3 ریباند و 2.4 پاس گل رسید. پیش از فروپاشی یوگسلاوی و در جریان طلای مسابقات جهانی توسط یوگسلاوی، دیواتس با گرفتن پرچم کرواسی از یکی از هواداران به زمین آمده، حاشیه‌ساز شد؛ او اعتقاد داشت که پرچم کرواسی در جریان بازی‌های ملی یوگسلاوی، غرور ملی‌گرایان یوگسلاو را جریحه‌دار می‌کند.

دیواتس پس از پایان دوران بسکتبال، بر روی سه حوزه کارهای بشردوستانه، مدیریت ورزش و سرمایه‌گذاری تمرکز کرد. ریاست پارتیزان، استعدادیابی در ساکرامنتو کینگز، ریاست عملیاتی بسکتبال رئال مادرید و ریاست کمیته المپیک صربستان، از جمله چالش‌های مدیریتی او بوده است. او به همراه شش نفر از هم‌تیمی‌های سابقش، گروهی انسان‌دوست به نام «گروه هفت» را تشکیل داد تا به موضوعات انسان‌دوستانه و خیریه بپردازد. همچنین، حضور در تک اپیزودهایی از سریال‌های «ورزش خوب»، «سرمربی»، «راشل گان»، «ازدواج کرده …. با بچه‌ها» و «چرنی گرویا» و فیلم‌های «منو دیوانه‌وار بران»، «ادی»، «مربای فضایی»، «جوانا مان» و «ما فرشته نیستیم 3»، از تجربه‌های دیواتس در عرصه تصویر بوده است.