نشت ۲۰۰ هزار بشکه رادیو اکتیو از دهه ۵۰ میلادی؛ میراث هسته‌ای در اعماق اقیانوس

کد خبر: ۹۳۷۸۱۶

تاریخ انتشار: ۰۱ : ۲۳ – ۱۲ شهریور ۱۴۰۵

میراث هسته‌ای در کف اقیانوس؛ ۲۰۰ هزار بشکه رادیو اکتیو از دهه ۱۹۵۰ در حال نشت هستند

دهه‌ها پس از رهاسازی حدود ۲۰۰ هزار بشکه زباله رادیواکتیو در اقیانوس اطلس، دانشمندان به این منطقه بازگشته‌اند تا وضعیت بشکه‌ها را مورد بررسی قرار دهند. به گزارش انتخاب، بین سال‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۹۰، کشورهای مختلف هزاران بشکه زباله رادیواکتیو با سطح تابش پایین را در بخش‌هایی از اقیانوس اطلس رها کردند. در آن زمان، تصور می‌شد که اعماق دریا مکان مناسبی برای دفع این مواد باشد. هدف این بود که زباله‌ها برای مدت طولانی درون بشکه‌ها باقی بمانند و تا زمان فرسودگی آن‌ها، میزان پرتوزایی به طور قابل توجهی کاهش یابد. اما نگرانی‌ها درباره پیامدهای زیست‌محیطی این روش به تدریج افزایش یافت.

در سال ۱۹۷۵ «کنوانسیون لندن» برای محدود کردن تخلیه زباله در دریاها به اجرا درآمد و در سال‌های بعد، رهاسازی زباله‌های رادیواکتیو در اقیانوس به طور کامل متوقف شد. مشکل این بود که تا آن زمان، چند دهه از این روش استفاده شده بود. پژوهشگران سال‌هاست که وضعیت بشکه‌های رهاشده در شمال‌شرق اقیانوس اطلس را مورد بررسی قرار می‌دهند. در جدیدترین مأموریت، پروژه‌ای به نام NODSSUM به رهبری مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه (CNRS) به این منطقه اعزام شد تا تأثیر احتمالی این زباله‌ها بر اکوسیستم اعماق دریا را مورد بررسی قرار دهد. به نوشته آی‌اف‌ال ساینس، حدود ۳۰ دانشمند در این مأموریت شرکت داشتند.

این گروه با زیردریایی نوتیل به عمق اقیانوس سفر کرده و در مجموع ۲۰ بار به اعماق بیش از ۴۷۰۰ متری رفتند. مشاهدات نشان داد که بسیاری از بشکه‌ها دیگر در وضعیت مناسبی قرار ندارند. بدنه آن‌ها به شدت خورده و تخریب شده و در برخی موارد سوراخ‌های بزرگی روی آن‌ها مشاهده می‌شود. برخی بشکه‌ها نیز محتویات خود را به محیط اطراف پس داده‌اند. با وجود فرسودگی بشکه‌ها، بررسی‌های اولیه نکته نسبتاً امیدوارکننده‌ای را نشان داد. میزان پرتوزایی اندازه‌گیری‌شده در محل پایین بود. سطح تشعشعات از مقدار طبیعی منطقه بیشتر است، اما پژوهشگران اعلام کردند که در حال حاضر با رویدادی بزرگ یا آلودگی شدید رادیواکتیو مواجه نیستند.

میزان پرتوزایی به قدری پایین بود که دانشمندان توانستند نمونه‌ها را بدون نیاز به تجهیزات حفاظتی سنگین جابه‌جا کنند. آن‌ها نمونه‌هایی از آب، رسوبات کف دریا و جانداران منطقه را نیز جمع‌آوری کرده‌اند. این نمونه‌ها در آزمایشگاه مورد بررسی قرار خواهند گرفت تا مشخص شود مواد رادیواکتیو چگونه در محیط پخش شده و چه تأثیری بر موجودات زنده دارند. تصاویر ثبت‌شده در اعماق اقیانوس نشان می‌دهد که برخی از جانداران دریایی بر روی سطح همین بشکه‌های فرسوده رشد کرده‌اند. این موضوع اهمیت بررسی آثار آلودگی را بیشتر می‌کند، زیرا پژوهشگران باید بررسی کنند که آیا مواد نشت‌کرده وارد بدن جانداران شده‌اند و ممکن است در زنجیره غذایی جابه‌جا شوند یا خیر.

در حال حاضر هنوز پاسخ دقیقی برای این پرسش وجود ندارد و بررسی نمونه‌های آزمایشگاهی می‌تواند اطلاعات بیشتری در اختیار دانشمندان قرار دهد. ماجرای این بشکه‌ها نمونه‌ای از روش‌هایی است که در گذشته برای خلاص شدن از زباله‌های صنعتی و خطرناک استفاده می‌شد. اقیانوس‌ها زمانی به قدری وسیع و دور از دسترس تصور می‌شدند که بسیاری فکر می‌کردند می‌توان مواد زائد را بدون پیامد جدی در اعماق آن‌ها رها کرد. اما اکتشافات سال‌های اخیر نشان داده است که اثر زباله‌های انسانی حتی در عمیق‌ترین بخش‌های دریا نیز قابل مشاهده است.

پژوهشگران در بخش‌های مختلف اقیانوس‌ها، انواع زباله‌های انسانی از وسایل خانگی و تجهیزات صنعتی گرفته تا بشکه‌های حاوی مواد شیمیایی را شناسایی کرده‌اند. امکان بیرون آوردن همه این زباله‌ها از دریا وجود ندارد، اما بررسی سرنوشت آن‌ها می‌تواند نشان دهد که چنین موادی در طول دهه‌ها چگونه تغییر می‌کنند و چه تأثیری بر محیط‌زیست دریایی می‌گذارند. دانشمندان اکنون امیدوارند که بررسی دقیق‌تر بشکه‌های رادیواکتیو اقیانوس اطلس کمک کند تا خطرات بلندمدت این نوع آلودگی بهتر شناخته شود و از تکرار تصمیمات مشابه در آینده جلوگیری شود.