تاریخ انتشار : پنجشنبه ۹ مهر ۱۴۰۵ - ۱۷:۳۴
کد خبر : 10723

کشف سیاره‌ای عجیب که در خلاف جهت ستاره‌اش می‌چرخد!

کشف سیاره‌ای عجیب که در خلاف جهت ستاره‌اش می‌چرخد!

اخترشناسان از کشف سیاره‌ای منحصر به فرد در مدار یک ستاره کوتوله نوع M خبر داده‌اند. این ستاره‌ها کوچک‌تر و سردتر از خورشید هستند و سیاره کشف‌شده تقریباً هم‌اندازه نپتون است. ویژگی جالب این سیاره، چرخش آن در جهت مخالف به دور ستاره‌اش است که آن را از دیگر سیارات متمایز می‌کند.

اخترشناسان از کشف سیاره‌ای با حرکت پس‌رونده در مدار یک ستاره کوتوله نوع M خبر داده‌اند. این ستاره‌ها به دلیل کوچکی و سردی، نسبت به خورشید ویژگی‌های متفاوتی دارند و سیاره مذکور نیز تقریباً به اندازه نپتون است. در حالی که هیچ‌یک از این دو جرم به‌تنهایی غیرمعمول به نظر نمی‌رسند، اما ویژگی بارز این سیاره این است که در جهت مخالف به دور ستاره‌اش می‌چرخد.

به گزارش انتخاب، سیاره GJ 3090 b به طرز شگفت‌انگیزی نه تنها در مداری با شیب بسیار زیاد قرار دارد، بلکه در مداری پس‌رونده به دور ستاره‌اش می‌چرخد. سیاره‌ها معمولاً از قرصی از ماده که به دور ستاره می‌چرخد، شکل می‌گیرند و انتظار می‌رود که در همان جهت به حرکت درآیند. در منظومه شمسی، مدار هر هشت سیاره تنها چند درجه با صفحه استوایی ستاره اختلاف دارد. اما برخی از دنیاهای بیگانه به نظر می‌رسد که این قاعده را نقض کرده‌اند.

پیش‌تر نیز سیاره‌های پس‌رونده‌ای کشف شده بودند، به ویژه در اطراف ستاره‌های بزرگ‌تر و در منظومه‌های ستاره‌ای دوتایی. با این حال، سیاره GJ 3090 b به عنوان تنها نمونه شناخته‌شده در کیهان نیست. ستاره میزبان این سیاره کوچک است و به نظر می‌رسد که تنها یک سیاره دارد، که این موضوع وضعیت را معماگونه می‌کند.

پژوهشگران با انجام رصدهای دقیق، توانستند مدار سیاره را در سه بُعد بازسازی کنند. این سیاره با شیب ۱۳۶ درجه‌ای نسبت به ستاره خود در حال چرخش است و مدار آن با زاویه‌ای بسیار زیاد نسبت به صفحه استوایی ستاره قرار دارد. دکتر اندرو وینتر، نویسنده اصلی مقاله از دانشگاه کوئین مری لندن، در بیانیه‌ای گفت: «این یک منظومه سیاره‌ای چشمگیر است، زیرا سیاره صرفاً نسبت به ستاره‌اش کج نشده، بلکه در جهت مخالف حرکت می‌کند. این موضوع بلافاصله این پرسش را مطرح می‌کند که چنین مدار غیرمعمولی چگونه شکل گرفته است.»

وجود ستاره‌های همدم یا سیاره‌های پرجرم می‌تواند یک سیاره را به مداری غیرعادی سوق دهد. به بیان ساده، چنین تغییری معمولاً به یک برهم‌کنش گرانشی درخورتوجه نیاز دارد. اما در این منظومه، نه ستاره دیگری وجود دارد و نه نشانه‌ای از سیاره‌ای پنهان. یان کارتره، نویسنده همکار مقاله و دانشجوی دکترا از دانشگاه ژنو، گفت: «ما به دنبال یک همدم پرجرم گشتیم که بتواند سیاره را به چنین مدار غیرمعمولی سوق داده باشد، اما شواهدی از وجود چنین جرمی پیدا نکردیم. این موضوع نشان می‌دهد که شاید لازم باشد درباره چگونگی شکل‌گیری این ساختار غیرمعمول در این منظومه، متفاوت فکر کنیم.»

یکی از سازوکارهای پیشنهادی این است که سیاره از یک قرص پیش‌سیاره‌ای ثانویه شکل گرفته باشد که از گاز و غبار موجود در محیط محل شکل‌گیری ستاره به وجود آمده است. ماده ممکن است در چنین قرصی با جهت‌گیری غیرمعمول گرد آمده باشد و سیاره نیز بدون نیاز به هیچ برخورد یا برهم‌کنش گرانشی شدید، همان ویژگی‌های قرص را به ارث برده باشد. ونسان بوریه، استادیار دانشگاه ژنو افزود: «این ایده که یک منظومه سیاره‌ای می‌تواند از قرصی دوم با جهت‌گیری متفاوت دوباره شکل بگیرد، بسیار هیجان‌انگیز است. این فرضیه نشان می‌دهد محیط اطراف یک ستاره جوان ممکن است در تعیین ساختار سیاره‌های آن نقشی بسیار بزرگ‌تر از آنچه انتظار داریم، ایفا کند.»

در مطالعه اخیر، پژوهشگران همچنین به دستاوردی دیگر رسیدند. سیاره GJ 3090 b کوچک‌ترین دنیای بیگانه در اطراف یک کوتوله M است که اخترشناسان تاکنون توانسته‌اند مدار سه‌بعدی آن را تعیین کنند.

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.