جوانگرایی در تیم ملی با قلعه‌نویی تنها به “مو” ختم شد!

شبنم روحی: به نظر می‌رسد در تمامی دوره‌های اخیر جام جهانی که تیم ملی ایران در آن شرکت کرده و تنها به حذف در مرحله گروهی منجر شده، این بحث مطرح شده که باید به جوانگرایی پرداخته و نسل تیم ملی تغییر کند. پس از جام جهانی 2022 قطر، ناکارآمدی برخی بازیکنان مشخص شد و فدراسیون و بسیاری از کارشناسان مرتبط با آن بر این نکته تأکید کردند که جام ملت‌ها و زمان تا جام جهانی 2026 فرصت مناسبی برای ایجاد ترکیب جدید در تیم ملی فوتبال ایران است، اما این تغییرات به هیچ وجه محقق نشد.

در جام ملت‌های 2023، تعدادی بازیکن به تیم ملی اضافه شدند، اما هیچ‌گاه در ترکیب اصلی و ساختار تأثیرگذار تیم ملی جایی پیدا نکردند و همان بازیکنانی که در جام جهانی حضور داشتند، در ترکیب اصلی قرار گرفتند. در واقع، یک سال پس از جام جهانی و با هدایت امیر قلعه‌نویی، خبری از جوانگرایی نبود. پس از آن، با وجود صحبت‌های مجدد درباره جوانگرایی، برخی بازیکنان به اردوهای تیم ملی دعوت می‌شدند و در بازی‌های دوستانه در ترکیب اصلی قرار می‌گرفتند یا در بازی‌های رسمی دقایق کوتاهی بازی می‌کردند و در نهایت با تغییرات ظاهری که به دستور سرمربی انجام شده بود، اردو را ترک می‌کردند.

با نزدیک شدن به جام جهانی، دوباره همان ترکیب تکراری و خسته‌کننده تیم ملی بیشتر نمایان می‌شد و جوانگرایی در تیم ملی به اندازه تغییر مدل موی بازیکنان تحت تأثیر قلعه‌نویی به چشم می‌خورد و هیچ نکته مثبتی به کار تیم ملی اضافه نشد! در فهرست نهایی تیم ملی برای جام جهانی 2026 نیز نشانی از جوانگرایی نبود و حتی نامی مانند امیرحسین حسین‌زاده نیز در برنامه‌های قلعه‌نویی جایی نداشت. اکنون برخی کارشناسان نزدیک به سرمربی تیم ملی بیان می‌کنند که جوانگرایی در جام جهانی جایی ندارد! این موضوع برای همه روشن است، اما از جام جهانی 2022 تا جام جهانی 2026، تیم به طور کامل در اختیار امیر قلعه‌نویی بود و هنوز کسی نگفته است که از نظر این کادر، زمان مناسب برای جوانگرایی چه زمانی است؟

به نظر می‌رسد که قبل از جام جهانی نیست و با توجه به اقداماتی که پس از قطر انجام شد، بعد از جام جهانی نیز نمی‌توان به جوانگرایی پرداخت و در جام ملت‌های 2023 نیز خبری از تغییر نسل نبود! در روزهای اخیر، فدراسیون، سرمربی و بازیکنان از جبران نتایج جام جهانی 2026 در جام ملت‌های آسیا صحبت می‌کنند و این موضوع دوباره چراغ هشدار را روشن می‌کند که احتمالاً این بهانه‌ای است برای اینکه این نسل فرسوده دوباره به مسابقات برود و با توهم خودبزرگ‌پنداری، نتیجه‌ای معمولی دیگر را ثبت کند و مثلاً بگوید ما دو دوره متوالی ژاپن را شکست دادیم! یا دستاوردی در این حد! توجیه این اقدام نیز این خواهد بود که ما می‌خواستیم نتیجه خوبی بگیریم تا جام جهانی را جبران کنیم و مجبور بودیم با بازیکنان با تجربه به قهرمانی برسیم!

فدراسیون باید به سرعت موضع خود را مشخص کند که از کادرفنی در جام ملت‌های آسیا چه انتظاراتی دارد. اینکه با یک گزارش روی خروجی سایت فدراسیون و با تیتر حماسی و انگیزشی از قهرمانی در آن مسابقات صحبت شود، برنامه‌ریزی نیست. باید همه چیز با جزئیات برای رسانه‌ها مشخص شود که در مسیر جام ملت‌ها وظیفه کادرفنی چیست؟ آیا ادامه دادن با بازیکنانی نظیر علیرضا جهانبخش مدنظر است؟ احتمالاً تا آن زمان مصدومیت علی قلی‌زاده نیز برطرف خواهد شد و او که به دلیل آسیب‌دیدگی در لیست قلعه‌نویی برای 2026 غایب بود، می‌تواند در کنار چهره‌های تکراری مانند سامان قدوس و مهدی ترابی قرار بگیرد!

در ادامه، فهرست قلعه‌نویی در جام ملت‌های 2023 و جام جهانی 2026 را مشاهده می‌کنید که نفرات ثابت تقریباً یکسان هستند، در حالی که این دو تورنمنت به فاصله 3 سال برگزار شده و دریغ از یک چهره تأثیرگذار جدید در ترکیب تیم ملی!

جام ملت‌های 2023: علیرضا بیرانوند- پیام نیازمند- حسین حسینی
جام جهانی 2026: علیرضا بیرانوند- حسین حسینی- پیام نیازمند
جام ملت‌های 2023: مجید حسینی- شجاع خلیل‌زاده- محمدحسین کنعانی‌زادگان- سامان فلاح- صادق محرمی- رامین رضاییان- آریا یوسفی- احسان حاج‌صفی- میلاد محمدی
جام جهانی 2026: شجاع خلیل‌زاده- محمدحسین کنعانی‌زادگان- علی نعمتی- دانیال ایری- رامین رضاییان- صالح حردانی- احسان حاج‌صفی- میلاد محمدی
جام ملت‌های 2023: سعید عزت‌اللهی- روزبه چشمی- امید ابراهیمی- سامان قدوس- محمدجواد حسین‌نژاد- علیرضا جهانبخش- علی قلی‌زاده- محمد محبی- مهدی قایدی- مهدی ترابی
جام جهانی 2026: سعید عزت‌اللهی- روزبه چشمی- محمد قربانی- امیرمحمد رزاقی‌نیا- سامان قدوس- علیرضا جهانبخش- محمد محبی- مهدی ترابی- مهدی قایدی- آریا یوسفی
جام ملت‌های 2023: مهدی طارمی- سردار آزمون- رضا اسدی- کریم انصاری‌فرد- شهریار مغانلو
جام جهانی 2026: مهدی طارمی- امیرحسین حسین‌زاده- دنیس درگاهی- علی علیپور- شهریار مغانلو