کشف گونه‌ای نو از میمون در جنگل‌های بارانی کنگو

کد خبر: ۹۳۰۶۳۹

تاریخ انتشار: ۲۱ : ۱۷ – ۲۵ تیر ۱۴۰۵

خواندنی ها >> خواندنی ها

گونه‌ای کاملاً جدید از میمون در جنگل‌های بارانی کنگو کشف شد. در قرن بیست‌ویکم، شناسایی بیشتر گونه‌های جدید جانوری به کمک آزمایش‌های ژنتیکی، بررسی‌های دقیق زیر میکروسکوپ و کاوش در مناطق دورافتاده انجام می‌شود.

به گزارش انتخاب و به نقل از sciencealert؛ محققان متخصص در مطالعه نخستی‌ها موفق به تأیید وجود گونه‌ای جدید از میمون شده‌اند که تا کنون از دید علم پنهان مانده بود. این میمون که Colobus congoensis نام دارد، سال‌ها در جنگل‌های بارانی بین رودخانه‌های لومامی و کنگو (لوالابا) در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو زندگی می‌کرد و به عنوان یک گونه مستقل شناخته نمی‌شد. حتی ساکنان محلی نیز به ندرت آن را مشاهده می‌کردند. قوم بانگالا به آن «لیکولی» و مردم میتوکو لقب «کاسابا نکونی» یا «تکان‌دهنده شاخه‌ها» داده بودند.

در سال ۲۰۰۸، دو پژوهشگر از بنیاد حفاظت از حیات‌وحش لوکورو برای نخستین بار موفق به عکاسی از این میمون شدند؛ در منطقه‌ای که بعدها در سال ۲۰۱۶ به پارک ملی لومامی تبدیل شد. اما آن عکس تنها یک مشاهده گذرا بود. اکنون، پس از نزدیک به ۲۰ سال، پژوهشگران با ثبت ۱۱۴ مشاهده میدانی توانسته‌اند ثابت کنند که این حیوان واقعاً گونه‌ای جدید از نخستی‌هاست. نتایج این پژوهش در مجله علمی PLOS One منتشر شده است.

پژوهشگران می‌گویند: در سال ۲۰۱۸، یکی از محیط‌بانان به نام ژان پیر کاپاله هنگام گشت‌زنی، از میمونی سیاه‌رنگ با حلقه‌های روشن اطراف دهان و لکه‌ای سفید در ناحیه زیر دم عکس گرفت. این ظاهر با هیچ‌یک از گونه‌های شناخته‌شده منطقه مطابقت نداشت. در ده ماه بعد، او و همکارانش هفت بار دیگر این میمون را در نقاط مختلف مشاهده و ثبت کردند. در نهایت، با ترکیب تصاویر گروه‌های مختلف پژوهشی، دانشمندان توانستند ۱۱۴ مشاهده از این گونه را در منطقه‌ای به وسعت حدود ۱۷۰۰ کیلومتر مربع بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ ثبت کنند.

جونیور آمبوکو، زیست‌شناس دانشگاه فلوریدا آتلانتیک، می‌گوید: «این کشف هم هیجان‌انگیز است و هم برای من جنبه‌ای شخصی دارد. این گونه، تنوع زیستی شگفت‌انگیز سرزمین مادری‌ام را نشان می‌دهد و یادآور این است که هنوز بخش زیادی از طبیعت آن ناشناخته مانده است.» او توضیح می‌دهد که نام Colobus congoensis را برای این گونه انتخاب کرده تا میراث طبیعی حوضه کنگو را گرامی بدارد. به گفته او، احتمالاً این نخستین گونه نخستی است که به نام جمهوری دموکراتیک کنگو نام‌گذاری شده است.

پژوهشگران همچنین از ظاهر متفاوت این میمون شگفت‌زده شده‌اند. این میمون:

• چشمانی تیره و کنجکاو دارد.
• استخوان گونه‌های برجسته‌ای دارد.
• لب‌هایی به رنگ صورتی مایل به نارنجی دارد که به گفته پژوهشگران، «می‌تواند الهام‌بخش یک رنگ رژ لب جدید باشد!»
• موهای سیاه و براق بدنش با دمی بلند و آویزان همراه است.
• اطراف صورتش نیز موهای سیخ‌سیخی و بلند دیده می‌شود که ظاهر خاصی به آن داده‌اند.

بررسی‌های ژنتیکی نشان داد این گونه حدود ۴ تا ۵ میلیون سال پیش از نزدیک‌ترین خویشاوند خود جدا شده است. نزدیک‌ترین گونه به آن، Colobus satanas است که بیش از ۱۲۰۰ کیلومتر دورتر در غرب آفریقای مرکزی زندگی می‌کند. کیت دتویلر، انسان‌شناس دانشگاه فلوریدا آتلانتیک، می‌گوید: «کشف این گونه، درک ما از روند تکامل میمون‌های آفریقایی را تغییر می‌دهد. جدایی تکاملی این دو گونه یکی از قدیمی‌ترین انشعاب‌های شناخته‌شده در میان میمون‌های کلوبوس به شمار می‌رود.»

تفاوت این گونه فقط به ظاهر و ژن‌هایش محدود نیست. پژوهشگران با بررسی شش نمونه ضبط‌شده از صدای این میمون دریافتند که غرش‌های عمیق آن نیز الگوی صوتی منحصربه‌فردی دارد و با سایر گونه‌های کلوبوس متفاوت است.

با وجود این کشف مهم، دانشمندان نگران آینده این گونه هستند. این میمون تنها در منطقه‌ای محدود زندگی می‌کند و مانند بسیاری از جانوران جنگل‌های کنگو با تهدیدهایی مانند:

• تخریب زیستگاه
• جنگل‌زدایی
• شکار

روبرو است. دتویلر در پایان می‌گوید: «کشف Colobus congoensis هم یک موفقیت بزرگ علمی است و هم یادآوری تلخی از این واقعیت که برخی از نادرترین موجودات زمین ممکن است پیش از آنکه جهان حتی از وجودشان باخبر شود، برای همیشه از بین بروند.» این پژوهش در مجله PLOS One منتشر شده است.