سگ‌ها توانایی تفکیک الگوهای واژه‌های ناآشنا را مانند انسان‌ها دارند

کد خبر: ۹۴۱۷۶۰

تاریخ انتشار: ۰۰ : ۱۷ – ۰۹ مهر ۱۴۰۵

خواندنی ها >> خواندنی ها

پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که مغز سگ‌ها قادر است الگوهای واژه‌های ناآشنا را بدون نیاز به درک معنا، از یک گفتار پیوسته تفکیک کند. به گزارش انتخاب، زومیت: این تحقیق نشان می‌دهد که سگ‌ها با شنیدن نام خود یا کلمه‌هایی مانند «پارک» به واکنش نشان می‌دهند. اما آیا مغز آن‌ها می‌تواند کلمات ناآشنا را در یک گفتار پیوسته تشخیص دهد؟ پژوهش جدید نشان می‌دهد که سگ‌ها حتی بدون درک معنا، می‌توانند الگوهای موجود در گفتار پیوسته را شناسایی کنند.

در این مطالعه، سگ‌ها به یک صوت پیوسته از کلمات اختراعی گوش دادند که هیچ مکثی برای تفکیک کلمات وجود نداشت. با این حال، مغز آن‌ها به صامت‌های تکرارشونده واکنش نشان داد و این نشان می‌دهد که کدام هجاها به یکدیگر تعلق دارند. این پاسخ در سطح کلمه زمانی که مصوت‌ها کلمات را تعریف می‌کردند، مشاهده نشد. این پژوهش نشان‌دهنده وجود ترجیحی در سگ‌ها است که پیش از این تنها در انسان‌ها دیده شده بود؛ به این معنا که مغز سگ‌ها هنگام تفکیک گفتار پیوسته، الگوهای صامت را بر مصوت‌های بلندتر ترجیح می‌دهد.

این ترجیح در نگاه اول غیرعادی به نظر می‌رسد، زیرا مصوت‌ها انرژی صوتی بیشتری دارند و واضح‌تر شنیده می‌شوند. اما دلیل این ترجیح به صداهای آرام‌تر چیست؟ در بسیاری از زبان‌های انسانی، صامت‌ها معمولاً اطلاعات بیشتری برای شناسایی کلمات ارائه می‌دهند. پژوهشگران در تلاش بودند تا دریابند آیا سگ‌ها که در معرض گفتار انسان قرار دارند، به این کاربرد پی برده‌اند یا خیر.

در این تحقیق، بوگلارکا موروای و همکارانش در دانشگاه اتووش لوراند مجارستان، روشی طراحی کردند که به اطاعت سگ‌ها از دستورها وابسته نبود. در این مطالعه، صدای ضبط‌شده‌ی واژه‌های بی‌معنا و سه‌هجایی برای ۲۰ سگ بالغ پخش شد و هم‌زمان، الکترودهای متصل به سر آن‌ها فعالیت الکتریکی مغزشان را ثبت کردند. همچنین ۲۰ فرد بالغ نیز به همین صداهای ضبط‌شده گوش دادند. جریان گفتار کاملاً پیوسته بود و هیچ مکثی برای آغاز کلمه‌ی بعدی وجود نداشت.

در یک نمونه‌ی ضبط‌شده، تکرار الگوهای صامت هجاها به کلمات ساختگی دسته‌بندی می‌شد و در نمونه‌ای دیگر، الگوهای مصوت این نقش را ایفا می‌کردند. در نسخه سوم، هجاها به‌گونه‌ای درهم‌آمیخته شده بودند که هیچ الگوی واژگانی تکرارشونده‌ای برای شناسایی باقی نمی‌ماند. از لحاظ ویژگی‌های صوتی، مصوت‌ها قدرت و رسایی بیشتری داشتند. بنابراین اگر مغز سگ‌ها صرفاً صداهای برجسته‌تر را پردازش می‌کرد، مصوت‌ها باید برتری می‌یافتند؛ اما اگر این حیوانات برای تفکیک جریان گفتار از الگوهای کاربردی استفاده می‌کردند، صامت‌ها با وجود شدت کمتر غالب می‌شدند.

پژوهشگران همچنین ارزیابی کردند که آیا سیگنال‌های مغزی در فقدان مرزهای شنیداری با ریتم کلمات ساختگی هماهنگ می‌شود یا خیر و واکنش‌ها به جریان‌های مختلف صوتی را با یکدیگر مقایسه کردند. یافته‌ها نشان داد که با تکرار صامت‌ها، امواج مغزی سگ‌ها با ضرب‌آهنگ واژه‌های ساختگی سه‌هجایی هماهنگ شد، که نشان‌دهنده‌ی دنبال کردن بخش‌های تکرارشونده در جریان گفتار است. در مقابل، در کلمات مبتنی بر مصوت، واکنش مغزی در سطح واژه تفاوت معناداری با صداهای درهم‌ریخته نداشت.

اگرچه انسان‌ها نیز صامت‌ها را ترجیح دادند، مغز آن‌ها توانست الگوهای متکی بر مصوت را هم قوی‌تر از جریان‌های نامنظم پیگیری کند. پژوهشگران دو احتمال را مطرح کردند: نخست اینکه ترجیح دادن صامت‌ها شاید به توانایی‌های زبانی خاص در مغز انسان وابسته باشد و دیگر اینکه مواجهه‌ی مکرر با گفتار ممکن است به حیوان کمک کند تا صداهای حاوی نشانه‌های کاربردی را شناسایی کند. آن‌ها می‌گویند که برخی از جنبه‌های پردازش گفتار ممکن است نیازی به مغزی نداشته باشند که از پیش برای زبان سیم‌کشی شده باشد و تجربه و مواجهه‌ی مداوم با گفتار می‌تواند برای شکل‌گیری آن‌ها کافی باشد.

با این حال، این آزمایش دلیل ترجیح سگ‌ها را ثابت نمی‌کند و وجود سوگیری مشابه به معنای پردازش یکسان گفتار در سگ‌ها و انسان‌ها نیست. اگرچه مغز هر دو گونه ریتم هجاها را دنبال کرد، تنها انسان‌ها توانایی ردیابی شفاف اصوات مجزای گفتار را نشان دادند. پژوهشگران توضیح دادند که برای انسان هر صدای گفتار یک واحد مستقل است، در حالی که برای سگ‌ها، هجاها کوچک‌ترین واحدهای پردازش به شمار می‌روند.

پژوهشگران همچنین بررسی کردند که آیا سگ‌ها باید از دوران تولگی شنونده‌ی گفتار انسان باشند یا خیر. تصور می‌شد ۱۱ سگ قبل از ۱۲ هفتگی و ۹ سگ دیرتر وارد خانه‌ای با گفتار فراوان شده‌اند، اما هر دو گروه سوگیری صامت را نشان دادند. آن‌ها می‌گویند که اگرچه نمونه کوچک بود، توانستند سوگیری صامت را در سگ‌هایی که در نخستین هفته‌های زندگی خود در خانه‌ای با گفتار فراوان زندگی نکرده بودند، شناسایی کنند.

اگرچه سابقه‌ی پیش از پذیرش سگ‌ها کاملاً ثبت نشده، ممکن است مواجهه‌ی زودهنگام و مداوم با گفتار چندان ضروری نباشد. بررسی سگ‌هایی با پیشینه‌ی مستند، زمان پیدایش ترجیح را مشخص می‌کند و مقایسه‌ی آن‌ها با گرگ‌ها نیز نشان خواهد داد که این ظرفیت بنیادین پیش از اهلی‌سازی وجود داشته یا حاصل همزیستی با انسان است. یافته شگفت‌انگیز این است که حتی وقتی صداها هیچ معنایی ندارند، مغز سگ می‌تواند الگویی را در جریان گفتار دنبال کند.