تغییرات جدید در کالابرگ: افزایش رقم یک میلیون تومانی چه زمانی اتفاق می‌افتد؟

به گزارش خبرآنلاین، طبق وعده اولیه در زمان اجرای طرح تخصیص کالابرگ به جای یارانه ارزی 28 هزار و پانصد تومانی، دولت اعلام کرده بود که با توجه به رشد تورم و افزایش قیمت کالاها و ارز، نسبت به افزایش مبلغ یک میلیون تومانی کالابرگ برای هر نفر در ماه اقدام خواهد کرد. بر این اساس، قرار بود این موضوع از ابتدای اردیبهشت در دستور کار قرار گیرد و مرحله پنجم کالابرگ در اردیبهشت مشمول افزایش شود. اما با گذشت چهار ماه از تاریخ وعده داده شده، هنوز امکان افزایش مبلغ فراهم نشده و اظهارات اخیر سخنگوی دولت نیز نشان می‌دهد که انتظار برای این اقدام در حال حاضر موضوعیت ندارد. تغییر تنها در زمان شارژ کالابرگ به وقوع پیوسته و به جای افزایش مبلغ، زمان‌بندی جدید به شرح زیر اعلام شده است:

– ۱۵ مرداد: خانوارهای دارای رقم پایانی کد ملی ۰، ۱ و ۲، خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی و نیروهای مسلح
– ۲۵ مرداد: خانوارهای دارای رقم پایانی کد ملی ۳، ۴، ۵ و ۶
– ۵ شهریور: خانوارهای با رقم آخر کد ملی ۷، ۸ و ۹ که اعتبار مربوط به مرداد را در ۵ روز اول شهریورماه (حداکثر تا ۵ شهریور) دریافت خواهند کرد.

این برنامه از مرحله سیزدهم به بعد به صورت ثابت اجرا خواهد شد. یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعلام کرده است که تغییر زمان‌بندی شارژ کالابرگ با هدف ایجاد نظم بیشتر در فرآیند پرداخت، جلوگیری از ازدحام همزمان در فروشگاه‌ها و توزیع مناسب‌تر بار شبکه فروش انجام شده است. به گفته وی، با اجرای این برنامه، اعتبار کالابرگ هر ماه در سه بازه زمانی مشخص و ثابت واریز می‌شود تا مشمولان با اطلاع از زمان دقیق پرداخت، بتوانند بدون سردرگمی از اعتبار خود استفاده کنند. همچنین افزایش تعداد فروشگاه‌های متصل به طرح از ۲۶۰ هزار به ۶۹۰ هزار پایانه فروشگاهی نیز در راستای تسهیل دسترسی خانوارها به کالاهای اساسی و افزایش پوشش اجرای طرح صورت گرفته است.

وزیر امور اقتصادی و دارایی پیش از این وعده داده بود: “متناسب با تغییرات تورمی، اعتبار کالابرگ نیز افزایش می‌یابد… در این طرح، حق شهروندی اهمیت دارد و قطعا تلاش می‌کنیم تا حداقل‌های حمایتی را افزایش دهیم.” این موضوع همچنین در دی ماه سال گذشته از سوی رییس‌جمهوری به صراحت اعلام شد. در عین حال، معاون وزارت رفاه به افزایش مبلغ کالابرگ برای برخی دهک‌ها اشاره کرده، اما سخنگوی دولت بلافاصله از نبود منابع لازم سخن گفت. اظهارات فاطمه مهاجرانی نشان می‌دهد که هنوز شرایط برای افزایش اعتبار کالابرگ فراهم نشده است. کالابرگ مرداد ۱۴۰۵ طبق جدول زمانی همیشگی شارژ می‌شود و رقم واریزی تفاوتی با ماه‌های گذشته نخواهد داشت.

وزیر جهاد کشاورزی نیز اخیرا به گلایه مردم از کاهش ارزش کالابرگ در پی افزایش قیمت کالاها اشاره کرده و گفت که دولت گزینه‌های مختلفی برای افزایش اعتبار کالابرگ بررسی می‌کند و حمایت از معیشت مردم، به‌ویژه اقشار آسیب‌پذیر، در اولویت نخست دولت قرار دارد. پیمان فلسفی، نایب رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس، بر این نکته تأکید کرد که تخصیص ارز به کالاهای غیر اساسی نباید صورت گیرد و هزینه‌های دولت باید به شدت کاهش یابد. به گفته وی، تأمین کالاهای اساسی بخشی از تولید داخل و بخشی واردات تأمین می‌شود و واردکنندگان می‌توانند از بازارهای هدف کسری مورد نیاز را تأمین کنند. همچنین برخی مراکز توزیع منتظر هستند تا مبلغ کالابرگ تسویه شود و دولت باید براساس قانون تأمین کند.

فلسفی ادامه داد: “اعتقاد ما بر آن است که رقم کالابرگ باید اصلاح شود و بدین منظور دولت به زودی متممی را برای بودجه ۱۴۰۵ آماده کند و باید به نحوه توزیع اعتبارات، اولویت‌بندی‌ها توجه داشته باشیم.” در نهایت، با وجود اظهارنظرهای متعدد در خصوص افزایش رقم کالابرگ، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، تأکید کرد که تا زمانی که منابع مالی پایدار برای این اقدام تأمین نشود، افزایش رقم کالابرگ منتفی است. سخنگوی دولت همچنین اعلام کرد که مبلغ کالابرگ فعلاً تغییری نخواهد کرد و دولت وعده‌های غیرواقعی درباره کالابرگ نمی‌دهد.

در حالی که رقم کالابرگ در هشت ماه اجرای این طرح به میزان یک میلیون تومان ثابت مانده، بررسی‌ها نشان می‌دهد که نرخ تورم در این دوره افزایش فزاینده‌ای داشته است. آخرین آمارهای تورمی نشان می‌دهد که نرخ تورم در تیرماه به 66 درصد رسیده است. بر اساس این گزارش، تورم ماهانه گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات در تیرماه 2.5 درصد و تورم سالانه این گروه 97.6 درصد ثبت شده که بیانگر تداوم فشار تورمی بر سبد مصرفی خانوارها است. همچنین، آمارها نشان می‌دهد که تورم نقطه‌به‌نقطه گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در تیرماه به 128.1 درصد رسیده است؛ به این معنا که قیمت این گروه از کالاها نسبت به تیرماه سال گذشته بیش از دو برابر شده است.

در میان اقلام خوراکی، روغن‌ها و چربی‌ها با ثبت تورم نقطه‌به‌نقطه 261.5 درصدی بیشترین افزایش قیمت را تجربه کرده‌اند. پس از آن، شیر، پنیر و تخم‌مرغ با تورم 147.1 درصدی و گوشت قرمز و سفید با تورم 145.2 درصدی در رتبه‌های بعدی قرار دارند. همچنین، تورم نقطه‌به‌نقطه نان و غلات به 116.7 درصد و میوه و خشکبار به 115.4 درصد رسیده است. این آمار نشان می‌دهد که قدرت خرید یک میلیون تومان تا چه میزان کاهش یافته و ضرورت دارد دولت به وعده‌های هشت ماه قبل خود و مفاد قانون مصوب رجوعی دوباره داشته باشد.

در ماده سه فصل یک آیین‌نامه تضمین امنیت غذایی و حمایت معیشتی خانوارها صراحتاً تأکید شده است: افزایش هزینه ناشی از تغییر قیمت اقلام سبد کالای موضوع این آئین‌نامه به صورت فصلی ارزیابی و از محل منابع موجود در حساب پشتیبان از طریق افزایش اعتبار کالابرگ جبران خواهد شد. طبق ماده ۳ آیین‌نامه تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم مصوب ۱۴۰۴.۱۰.۱۰ هیات وزیران، هرگونه تغییر در مبلغ کالابرگ نیازمند تصویب در کارگروه ماده ۱۳ طرح بهبود معیشت است. بر اساس این آیین‌نامه، افزایش هزینه ناشی از تغییر قیمت اقلام سبد کالاهای موضوع این آئین‌نامه به صورت فصلی ارزیابی و از محل منابع موجود در حساب پشتیبان از طریق افزایش اعتبار کالابرگ جبران خواهد شد؛ بنابراین اگر قیمت‌های اقلام کالابرگ در این دوره افزایش پیدا کند، دولت خود را موظف می‌داند میزان اعتبار کالابرگ در دوره بعد را افزایش دهد. در این قانون هیچ اشاره‌ای به موضوعاتی نظیر ضرورت حذف برخی دهک‌ها از فهرست دریافت‌کنندگان کالابرگ نشده است.