رکود و تورم؛ دو عامل اصلی افزایش فقر در میان کارگران

به گزارش خبرآنلاین، در شرایطی که فشارهای تورمی و کاهش قدرت خرید، وضعیت معیشتی کارگران را به شدت تحت تأثیر قرار داده است، موضوع ترمیم دستمزد کارگران برای نیمه دوم سال همچنان در انتظار بررسی در شورای عالی کار باقی مانده است. علی خدایی، عضو تیم کارگری شورای عالی کار، اعلام کرد که هنوز درخواست رسمی برای برگزاری جلسه‌ای با موضوع ترمیم مزد ارائه نشده و مصوبه مزدی نیز همچنان معتبر است.

علی خدایی در گفت‌وگو با خبرآنلاین تأکید کرد که یکی از مفاد مصوبه مزدی، امکان بررسی و ترمیم مزد تا پایان شهریورماه بوده و تصمیم‌گیری برای نیمه دوم سال باید در زمان مقرر انجام شود. او همچنین با اشاره به شرایط ناپایدار اقتصادی، تصمیم‌گیری درباره میزان و شیوه ترمیم مزد را دشوار می‌داند و معتقد است که باید تعادلی میان حفظ قدرت خرید کارگران و جلوگیری از آسیب بیشتر به بنگاه‌های تولیدی برقرار شود.

خدایی در ادامه درباره آخرین وضعیت موضوع ترمیم مزد گفت: هنوز هیچ تغییر جدیدی در این زمینه رخ نداده است. حتی ما نیز هنوز درخواست تشکیل جلسه شورای عالی کار برای ترمیم مزد را نداده‌ایم. مصوبه مزدی ۱۴۰۴ همچنان معتبر است و یکی از مفاد آن، ترمیم مزد تا پایان شهریورماه است. برای نیمه دوم سال باید تصمیم‌گیری کنیم و در انتهای مرداد و اوایل شهریور این تصمیم‌گیری انجام خواهد شد.

عضو شورای عالی کار با اشاره به شرایط اقتصادی کشور اظهار داشت: با توجه به ناپایداری اقتصادی که داریم، تصمیم‌گیری واقعاً دشوار است. با اینکه شنیده می‌شود وزارت کار تمایلی به ترمیم دستمزد ندارد، خدایی این موضوع را رد کرد و گفت: موضوع ترمیم مزد هنوز به شکل جدی در جلسات شورای عالی کار مطرح نشده است. از ابتدای سال دو یا سه جلسه شورای عالی کار برگزار شده، ولی نه با موضوع ترمیم مزد.

خدایی درباره وضعیت معیشتی کارگران گفت: وضعیت معیشتی کارگران به قدری بد است که دیگر نیازی به توضیح ما نیست. او همچنین تأکید کرد که صرف افزایش دستمزد نمی‌تواند تمام مشکلات موجود را حل کند و باید آثار تصمیم مزدی بر بازار کار و بنگاه‌ها نیز مورد توجه قرار گیرد. خدایی بیان کرد: باید ببینیم تصمیم ما چقدر مؤثر است. ما از ابتدای سال با تعدیل نیروی کار مواجه شده‌ایم. تعدیل نیروی کار به دلیل افزایش ۶۰ درصدی مزد نبوده و تحت تأثیر جنگ رخ داده است و نباید تصمیمی بگیریم که شدت تعدیل را افزایش دهد.

او با اشاره به وضعیت برخی کارگاه‌ها افزود: در حال حاضر بسیاری از کارفرمایان ارقامی کمتر از حداقل دستمزد را پرداخت می‌کنند و کارگران نیز به دلیل کمبود شغل چیزی نمی‌گویند. ما باید با این بحران‌ها نیز مقابله کنیم. عضو تیم کارگری شورای عالی کار ادامه داد: خود من هر روز وضعیت کارگران را رصد می‌کنم. مطالبه‌گری ما از دولت ادامه خواهد داشت، اما در شرایطی که کارگاه‌های تولیدی با جنگ، رکود، تورم و بی‌برقی مواجه هستند، نمی‌توانیم انتظار تحقق همه خواسته‌های خود را داشته باشیم یا فکر کنیم که شکاف‌های موجود به سادگی رفع خواهند شد.

او تأکید کرد: وضعیت کنونی نرمال نیست و من نمی‌توانم مانند همیشه با لحنی صریح و خواسته‌های حداکثری مطالبه‌گری کنم. خدایی با اشاره به تصمیم مزدی ابتدای سال گفت: ما در مصوبه مزد ۱۴۰۵ هوشمندانه آینده دشواری که در پیش رو بود را پیش‌بینی کردیم و همه آن مشکلات به وجود آمده است. او درباره افزایش ۶۰ درصدی مزد افزود: این افزایش تنها یک وعده بوده و پیش‌بینی ما این بود که با توجه به جنگ و مشکلات زیرساخت‌ها، تورم بیش از نرخ سال گذشته خواهد بود و همین آینده‌نگری موضوع ترمیم مزد را به میان آورد.

خدایی گفت: ما باید راهکارهایی پیدا کنیم که بتوانیم عقب‌ماندگی مزد از هزینه‌ها را جبران کنیم. واقعیت این است که من بدون پیش‌داوری به جلسات شورای عالی کار خواهم رفت و تلاش خود را بر این می‌گذارم که در همکاری با دولت و نمایندگان کارفرمایان به یک تصمیم مشترک برسیم.

عضو تیم کارگری شورای عالی کار شرایط کنونی اقتصاد را کم‌سابقه توصیف کرد و گفت: ما هیچ‌گاه این وضعیت را تجربه نکرده بودیم. ما دچار یک رکود تورمی بزرگ هستیم که شدت تورم بالا و رشد پایین، سرطان اقتصاد ماست. این فعال کارگری ادامه داد: از یک سو رکود و از سوی دیگر تورم و در زندگی طبقه کارگر، نبود امنیت شغلی و دستمزد ناکافی، دو لبه قیچی هستند که زندگی مزدبگیران را دچار مشکلات عظیمی کرده‌اند.

خدایی افزود: تعدیل نیرو به راحتی صورت می‌گیرد و از سوی دیگر مزدی پرداخت می‌شود که معیشت را تأمین نمی‌کند. به گفته او، تصمیم‌گیری در چنین شرایطی بسیار دشوار است: ما در یک مقطع سخت و حساس و طاقت‌فرسا برای یافتن یک نقطه تعادل هستیم و هر دو موضوع مهم است. نباید قوانین حمایتی را در این شرایط تضعیف کرد.

خدایی درباره تعارض میان مطالبات کارگران و مشکلات کارفرمایان گفت: یک طرف ممکن است کارگر بگوید مشکلات کارفرما به من مربوط نیست و حقوقم را باید کامل پرداخت کنند. برخی کارفرمایان نیز در میانه جنگ به دنبال سودهایی مشابه شرایط پیشین هستند و برایشان مهم نیست که چقدر حق کارگران تضییع می‌شود. او میان کارفرمایان بخش‌های مختلف اقتصادی تفاوت قائل شد و افزود: در صنعت و تولید، کارفرماها اغلب سخاوتمندانه‌تر برخورد می‌کنند، اما در بخش‌های خدمات، فرهنگی، تجاری و نامولد شدت فشار به نیروی کار به مراتب بیشتر است.

او ادامه داد: نه این وضعیت کلان اقتصادی قابل چشم‌پوشی است و نه مزدی که پرداخت می‌شود قابل چشم‌پوشی است. سبد معیشت هر روز در حال افزایش است. عضو تیم کارگری شورای عالی کار درباره میزان سبد معیشت و امکان ترمیم دستمزد نیز گفت: بحث مقدار سبد معیشتی هم علی‌السویه است، زیرا ناپایداری اقتصادی زیادی داریم. او افزود: سبد معیشتی هر روز در حال افزایش است و شدت و سرعت تغییرات بسیار زیاد است. ما کاری جز آشفتگی نداریم.

خدایی با اشاره به افزایش شدید قیمت مواد غذایی گفت: وقتی تورم خوراکی‌ها سه‌رقمی است و خوراکی‌ها پایه اصلی سبد معیشت را تشکیل می‌دهند، به این معناست که سبد معیشتی به طور چشمگیری در عرض چند ماه رشد کرده است. برآورد من افزایش حداقل ۸۰ درصدی حداقل هزینه‌های زندگی است. او تأکید کرد: اینکه امروز پرداخت مزد منصفانه امکان‌پذیر نیست به معنای عدم پیگیری ما نیست و باید این افق را، یعنی پرداخت مزد به اندازه هزینه زندگی را در استراتژی خود حفظ کنیم.

به گفته خدایی، تا زمانی که چشم‌انداز اقتصاد روشن‌تر نشود، تصمیم‌گیری درباره اصلاحات مزدی دشوار خواهد بود: تا زمانی که به یک ثبات نرسیم و نفهمیم چه خواهد شد، شاید نتوانیم تصمیم بگیریم. عضو شورای عالی کار در عین حال هشدار داد که شرایط فعلی نمی‌تواند برای مدت طولانی ادامه پیدا کند: این وضعیت ناپایدار ادامه‌دادنی نیست و با پایدار شدن شرایط کشور، به سرعت باید به سمت اصلاح رویه‌ها و تقویت قدرت خرید مردم برویم.

خدایی با اشاره به هشدارهای قبلی درباره وضعیت معیشتی کارگران گفت: پیش از این هم هشدار داده بودیم که با اولین مشکل با رشد چشمگیر فقر مواجه خواهیم شد. او افزود: زمانی که اقتصاد ظرفیت بیشتری داشت، قدرت پس‌انداز را از کارگر سلب کردیم و دستمزد حداقلی پرداخت کردیم و کاری کردیم که اکثریت کارگران در حاشیه خط فقر قرار بگیرند. حالا با اولین فشار و تنش با گسترش چشمگیر فقر مواجه شده‌ایم.

خدایی در ادامه شرایط امروز را نتیجه انباشت مشکلات گذشته دانست و گفت: این وضعیت امروز، محصول تصمیمات پیشین است. وگرنه امروز وضعیت جنگی است و قابل فهم است، اما آن‌قدر خطاها در گذشته داشتیم که به جایی رسیدیم که امروز به اوج مشکلات افتادیم. او در پایان تأکید کرد: ما کاری کردیم که از کارگر دیگر انتظار تحمل نمی‌توان داشت و کارفرمای تولیدی و صنعتی نیز سود بالایی ندارند که بتوانند مزد منصفانه پرداخت کنند. در اقتصاد ایران پول‌های بزرگی جابجا می‌شود اما نه در بخش تولید بلکه در بخش‌های سوداگرانه و نامولد و حالا صنعت‌گران نیز در وضعیت نامناسبی قرار دارند.