تکذیب شوک قیمت بنزین ۸۷ هزار تومانی/ سه سناریوی نهایی برای اجرای طرح بنزین در دولت

به گزارش خبرآنلاین، قیمت بنزین در ایران به طور قابل توجهی پایین است. این موضوع نه تنها به دلیل مقایسه قیمت بنزین با کشورهای همسایه، بلکه در مقایسه با قیمت سایر کالاها و نرخ متوسط تورم نیز صحیح و منطقی به نظر می‌رسد. بنزین در ایران به عنوان یک کالای بسیار ارزان شناخته می‌شود و دولت یارانه‌های قابل توجهی برای عرضه آن پرداخت می‌کند. با این حال، این قیمت پایین باعث شده تا قاچاق سوخت از ایران به کشورهای دیگر به یک تجارت پرسود تبدیل شود و با وجود تلاش‌های متعدد برای مقابله با این پدیده، سود حاصل از قاچاق به حدی است که بسیاری از قاچاقچیان حاضر به پذیرش ریسک این فعالیت هستند.

پزشکیان پیش‌تر رقم قاچاق روزانه حدود ۲۵ میلیون لیتر سوخت را به طور رسمی اعلام کرده بود. یک محاسبه ساده نشان می‌دهد که قیمت پایین سوخت چه هزینه‌های سنگینی را بر اقتصاد ملی ایران تحمیل کرده است. با این وجود، سیاسی شدن موضوع بنزین اصلاح ساختار موجود را دشوار کرده است. در این راستا، روز چهارشنبه این هفته خبری از معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان درباره نرخ چهارم بنزین با قیمت پالایشگاهی ۸۷ هزار و دویست تومان منتشر شد، اما به زودی خبر لغو این طرح قبل از اجرایی شدن نیز منتشر گردید. این تحولات باعث شد که بحث درباره بنزین همچنان داغ باقی بماند و رئیس سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت در برنامه گفتگوی ویژه خبری توضیحاتی درباره بنزین ارائه دهد.

اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، در گفت‌وگوی ویژه خبری به موضوعات مطرح شده در خصوص بنزین اشاره کرد. وی درباره توقف اجرای طرح بنزین ۸۷ هزار تومانی گفت: این تصمیم به دلیل برخی بی‌تدبیری‌ها متوقف شد، زیرا رئیس‌جمهور تأکید کرده بود که باید از اقداماتی که مردم را غافلگیر می‌کند پرهیز شود. سقاب اصفهانی تأکید کرد: برخی مدیران خارج از چارچوب‌های تعیین شده عمل کردند و نمی‌توانیم چنین تصمیماتی را به صورت ناگهانی اتخاذ کنیم. وی افزود: در حال حاضر هیچ تصمیمی برای تغییر نرخ بنزین اتخاذ نشده است و ما در حال بررسی یک الگوی «افزایش قیمت به صورت تدریجی» هستیم.

سقاب اصفهانی همچنین به مردم اطمینان داد که فعلاً هیچ تصمیمی در دولت برای تغییر قیمت بنزین وجود ندارد و اعداد اعلام شده برای افزایش قیمت بنزین واقعی نیستند. وی ادامه داد: موضوع فعلی بحث بر سر الگوی اجرای کار است. رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی افزود: برای افزایش تولید بنزین نیاز به سرمایه‌گذاری بین ۱۳ تا ۳۰ میلیارد دلار داریم که این مبلغ در دسترس نیست. اگر این کار انجام شود، باید روزانه بین ۸۶۰ هزار تا ۱.۴ میلیون بشکه نفت را به بنزین تبدیل کنیم، که به معنای توقف صادرات نفت و مصرف آن در داخل خواهد بود و این موضوع به افزایش نرخ ارز و تورم منجر می‌شود.

سقاب اصفهانی تأکید کرد: مصرف روزانه بنزین در کشور حدود ۱۳۵ میلیون لیتر است، در حالی که پالایشگاه‌ها تنها حدود ۱۱۲ میلیون لیتر بنزین تولید می‌کنند و حدود ۹ میلیون لیتر نیز از پتروشیمی‌ها تأمین می‌شود. وی همچنین اشاره کرد که پیش از این، از محل محصولات پتروشیمی حدود ۲ میلیارد دلار سود حاصل می‌شد که با مصرف این ظرفیت برای تولید بنزین، این درآمد از دست رفته است. رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی افزود: برای جبران کسری، روزانه حدود ۱۴ میلیون لیتر بنزین یا وارد می‌کنیم یا از ذخایر راهبردی کشور برداشت می‌شود.

سقاب اصفهانی در ادامه گفت: یکی از اهداف دولت این است که واردات بنزین به صفر برسد و منابع مالی آن به اولویت‌های بالاتر مانند دارو و کالاهای اساسی اختصاص یابد. وی برآورد کرد که واردات بنزین امسال ۴.۵ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت و تأکید کرد که عدد ۲۳ هزار تومان که در فضای مجازی برای نرخ بنزین اعلام شده، صحت ندارد. وی همچنین به مشکلات تولید و واردات بنزین به دلیل خسارات ناشی از جنگ و تحریم‌ها اشاره کرد و گفت: مصرف بنزین در ایران باید روزانه بین ۵۰ تا ۶۰ میلیون لیتر باشد، اما نیمی از شکاف مصرف به دلیل غیراستاندارد بودن خودروها است.

سقاب اصفهانی افزود: با توجه به جمعیت کشور، مصرف روزانه بنزین در ایران حدود ۷۰ تا ۸۰ میلیون لیتر بیشتر از استانداردهای جهانی است. طبق برآوردها، مصرف روزانه بنزین تا پایان سال به ۱۳۹ تا ۱۴۴ میلیون لیتر خواهد رسید، در حالی که تولید روزانه ما همچنان ۱۲۱ میلیون لیتر خواهد ماند. وی همچنین گفت: دلیل ۵۰ درصد شکاف بین تولید و مصرف بنزین، خودروهای داخلی هستند که مشکلات زیادی دارند.

رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی درباره سناریوهای پیش روی قیمت بنزین گفت: یکی از سناریوهای دولت برای کنترل ناترازی بنزین، محدود کردن عرضه بدون افزایش قیمت است. وی افزود: در سناریوی نخست، بنزین تا زمان موجود بودن در جایگاه عرضه می‌شود و پس از پایان سهمیه، پمپ‌بنزین بسته خواهد شد. این روش پیش‌تر در برخی استان‌ها نیز اجرا شده است.

سقاب اصفهانی ادامه داد: در سناریوی دوم، روزانه ۱۲۰ میلیون لیتر بنزین میان خودروها توزیع می‌شود و مصرف مازاد با نرخ آزاد محاسبه خواهد شد. وی همچنین درباره سناریوی سوم گفت: در این روش ابتدا سهم حمل و نقل عمومی جدا می‌شود و مابقی بنزین بین افراد تقسیم می‌شود. این روش به دلیل در نظر گرفتن ۴۷ درصد مردم که خودرو ندارند، عادلانه‌تر است.

دولت در حال حاضر به دارندگان خودرو ماهانه ۶۰ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی از طریق کارت‌های سوخت ارائه می‌دهد. همچنین پس از اتمام این بنزین ۱۵۰۰ تومانی، امکان خرید ۵۰ لیتر بنزین سه هزار تومانی فراهم است. هرچند عرضه بنزین ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومانی از دستور کار خارج شده است، اما در استان کرمان تغییر خاصی در سهمیه بنزین افراد رخ داده است. در این راستا، مدیر شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی منطقه کرمان از اختصاص ۴۰ لیتر سهمیه بنزین با نرخ پنج هزار تومان به مسافران و گردشگران ورودی به استان خبر داد و گفت: این سهمیه در ۳۶ جایگاه خارج از طرح کدینگ استان عرضه می‌شود.

احمد سالاری‌فر در تشریح نحوه اجرای طرح جامع مدیریت توزیع بنزین در استان گفت: با توجه به شلوغی و ایجاد صف‌های طولانی در جایگاه‌های سوخت، اجرای این طرح با هدف مدیریت توزیع بنزین و ساماندهی وضعیت عرضه در استان کرمان در دستور کار قرار گرفت. وی افزود: در چارچوب این طرح، کارت‌های آزاد از سطح جایگاه‌ها جمع‌آوری و سهمیه بنزین با نرخ پنج هزار تومان در کارت سوخت هم‌استانی‌ها شارژ شده است. مدیر شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی منطقه کرمان ادامه داد: در شرایط عادی، کارت‌های سوخت شخصی دارای ۲ لایه شامل ۶۰ لیتر سهمیه با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر سهمیه با نرخ سه هزار تومان هستند، اما در استان کرمان یک لایه ۴۰ لیتری با نرخ پنج هزار تومان نیز به این سهمیه‌ها اضافه شده است. سالاری‌فر گفت: در حال حاضر ۸۶ جایگاه در استان کرمان نیز عرضه فرآورده را برای دستگاه‌های امدادی، زیرساختی و خدمات‌رسان و همچنین تاکسی‌های اینترنتی انجام می‌دهند.