ناسا تلسکوپ «نانسی رومن» را برای کشف رازهای کیهان به فضا فرستاد

کد خبر: ۹۳۷۳۰۳

تاریخ انتشار: ۰۹ : ۲۲ – ۰۹ شهریور ۱۴۰۵

ناسا تلسکوپ فضایی «نانسی گریس رومن» را به منظور بررسی اسرار کیهان به فضا پرتاب کرد. این تلسکوپ جدید و پیشرفته روز یکشنبه هشتم شهریور از فلوریدا به فضا ارسال شد تا در مأموریتی چندساله به بررسی برخی از بزرگ‌ترین معماهای اخترفیزیک و کیهان‌شناسی بپردازد.

تلسکوپ نانسی رومن قرار است در نقطه‌ای فراتر از مدار ماه مستقر شود و به بررسی مسائلی چون «انرژی تاریک» و «ماده تاریک» بپردازد. از دیگر اهداف این مأموریت می‌توان به آزمایش گرانش در مقیاس‌های بسیار بزرگ و جست‌وجوی سیارات فراخورشیدی اشاره کرد.

این تلسکوپ که پروژه‌ای با هزینه حدود ۴ میلیارد دلار است، از مرکز فضایی کندی ناسا با استفاده از موشک فالکون هوی شرکت اسپیس‌ایکس، اندکی پس از طلوع خورشید و در شرایط جوی مناسب به فضا پرتاب شد. مأموریت رصدی این تلسکوپ می‌تواند تا حدود یک دهه ادامه یابد.

تلسکوپ نانسی رومن در مسیر خود به نقطه‌ای مداری موسوم به نقطه «لاگرانژ ۲» حرکت خواهد کرد که حدود ۱٫۶ میلیون کیلومتر از زمین فاصله دارد. مدت مأموریت اصلی این تلسکوپ پنج سال تعیین شده است، اما ناسا اعلام کرده که سوخت آن ممکن است برای پنج سال دیگر نیز کافی باشد.

دانشمندان مأموریت در ۹۰ روز آینده به آزمایش و راه‌اندازی سامانه‌های فضاپیما و آماده‌سازی رصدخانه برای آغاز فعالیت‌های علمی خواهند پرداخت. جکی تاونسند، مدیر پروژه تلسکوپ رومن، بیان کرد که انتظار می‌رود این تلسکوپ نخستین تصاویر با وضوح بالای خود را پیش از تعطیلات زمستانی به زمین ارسال کند.

تلسکوپ رومن قرار است قابلیت‌های رصدخانه‌های فضایی پیشین، از جمله تلسکوپ فضایی جیمز وب و تلسکوپ فضایی هابل را تکمیل و تقویت کند. نیکولا فاکس، مدیر اداره مأموریت‌های علمی ناسا، در گفت‌وگو با خبرنگاران اظهار داشت: «انگار هابل و جیمز وب از سوراخ کلید به کیهان نگاه کرده‌اند، در حالی که نانسی گریس رومن قرار است در را کاملاً باز کند.»

مک‌انری نیز گفت که رومن تقریباً همان حساسیت و وضوح تصویری هابل را دارد، اما می‌تواند آسمان را با سرعت بسیار بیشتری بررسی کند. او در نشست خبری ماه ژوئیه گفت: «یک ماه رصد با رومن می‌تواند کل کهکشان محل زندگی ما را بررسی کند.»

به گفته مک‌انری، انجام همین بررسی از سوی هابل حدود یک قرن زمان می‌برد. انتظار می‌رود تلسکوپ فضایی «رومن» ده‌ها هزار سیاره را کشف کند و شاید دید روشن‌تری درباره تعداد این سیارات در اختیار بگذارد.

تلسکوپ جیمز وب درک دانشمندان از تاریخ اولیه کیهان را متحول کرده است و نشان داده که کهکشان‌های نخستین زودتر از آنچه پیش‌تر تصور می‌شد شکل گرفته و بزرگ‌تر بوده‌اند. جیمز وب به دلیل فاصله بسیار زیادی که می‌تواند رصد کند، قادر است به اعماق کیهان و در نتیجه به گذشته بسیار دور نگاه کند.

اما رومن رویکرد متفاوتی دارد و می‌تواند تصاویر پانوراما و گسترده‌ای از کیهان تهیه کند. ناسا برای توضیح تفاوت این دو تلسکوپ، رومن را به لنز واید دوربین و جیمز وب را به لنز زوم تشبیه می‌کند.

مک‌انری گفت: «وب به‌گونه‌ای طراحی شده است که بتواند با عمق بسیار زیاد و حساسیت فوق‌العاده، کیهان را بررسی کند تا اجرام نادر در جهان اولیه را پیدا کنیم.»

به گفته او، رومن در مقابل، «دید گسترده‌ای» ارائه می‌کند که مکمل نماهای عمیقی است که جیمز وب در اختیار دانشمندان قرار می‌دهد.

رومن با تهیه جامع‌ترین نقشه سه‌بعدی کیهان تا امروز به دانشمندان در درک دو مؤلفه مرموز کیهان، یعنی انرژی تاریک و ماده تاریک، کمک خواهد کرد. بررسی اصلی این تلسکوپ که تکمیل آن بیش از یک سال زمان خواهد برد، بیش از دو میلیارد کهکشان را در بر خواهد گرفت.

دانشمندان امیدوارند داده‌های رومن به درک بهتر چگونگی تحول کیهان، ماهیت انرژی تاریک و ماده تاریک و همچنین ساختار و تکامل میلیاردها کهکشان کمک کند.