تاریخ انتشار : چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ - ۱۷:۰۲
کد خبر : 7801

تنهایی و تأثیر آن بر افزایش مصرف الکل در مغز

تنهایی و تأثیر آن بر افزایش مصرف الکل در مغز

مطالعه‌ای تازه بر روی موش‌ها نشان می‌دهد که انزوای اجتماعی می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر واکنش مغز به الکل و پاداش داشته باشد. این یافته‌ها می‌توانند درک ما از ارتباط بین تنهایی و رفتارهای اعتیادی را عمیق‌تر کنند.

کد خبر: ۹۳۷۶۳۷
تاریخ انتشار: ۲۰ : ۱۶ – ۱۱ شهریور ۱۴۰۵

تنهایی چگونه مغز را به سمت مصرف بیشتر الکل سوق می‌دهد؟ یک مطالعه جدید بر روی موش‌ها نشان می‌دهد که انزوای اجتماعی می‌تواند واکنش مغز به الکل و پاداش را تغییر دهد. به گزارش انتخاب، زومیت: این تحقیق نشان می‌دهد که تنهایی تنها یک احساس ناخوشایند موقتی نیست. بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت، تقریباً یک نفر از هر شش نفر در جهان احساس تنهایی می‌کند و عدم ارتباط اجتماعی کافی با مشکلات جسمی و روانی مختلفی مرتبط است. مصرف الکل یکی از رفتارهایی است که ارتباط آن با شرایط اجتماعی به مدت طولانی مورد بررسی قرار گرفته است. مطالعات انسانی نشان داده‌اند که وضعیت روابط اجتماعی و محیط اطراف فرد می‌تواند با میزان مصرف الکل ارتباط داشته باشد، اما تاکنون مشخص نبود که مغز چگونه تجربه انزوای اجتماعی را به تغییر در تمایل به مصرف الکل تبدیل می‌کند.

پژوهشگران دانشگاه نورث‌وسترن و مؤسسه سالک برای یافتن پاسخ، این فرایند را در موش‌ها مورد بررسی قرار دادند. در این آزمایش، موش‌های نر و ماده ابتدا در گروه زندگی می‌کردند و سپس به مدت ۱۱ روز از دیگر موش‌ها جدا شدند. هر روز به مدت یک ساعت دو ظرف در اختیار آن‌ها قرار می‌گرفت: یکی حاوی آب و دیگری حاوی محلول ۱۵ درصد الکل. به گزارش انتخاب، مصرف الکل در موش‌های نر به تدریج در طول روزهای انزوا افزایش یافت و پس از حدود یک هفته به بالاترین سطح خود رسید. در موش‌های ماده، انزوای اجتماعی تأثیر معکوس داشت و مصرف الکل کاهش پیدا کرد. میزان مصرف آب تحت تأثیر انزوا تغییر معناداری نداشت.

یافته‌ها نشان می‌دهد که انزوای اجتماعی مصرف الکل را در موش‌های نر افزایش و در موش‌های ماده کاهش می‌دهد. این تغییرات به‌طور خاص به تشنگی یا مصرف بیشتر مایعات مربوط نبود؛ رفتار موش‌ها به‌طور خاص در برابر الکل تغییر کرده بود. پژوهشگران حتی میزان مصرف را با غلظت الکل خون مقایسه و ارتباط روشنی میان این دو پیدا کردند. مرحله بعدی شناسایی بخشی از مغز بود که بتواند این تغییر رفتار را توضیح دهد. تمرکز پژوهشگران بر ارتباط میان دو ناحیه مغزی قرار گرفت: آمیگدال قاعده‌ای‌جانبی (BLA) و قشر پیش‌پیشانی میانی (mPFC). آمیگدال در پردازش احساسات، تهدید و ارزش محرک‌ها نقش دارد و قشر پیش‌پیشانی نیز در تصمیم‌گیری، کنترل رفتار و ارزیابی پاداش دخیل است. ارتباط میان این دو ناحیه می‌تواند به مغز کمک کند تا تجربه‌های عاطفی و اجتماعی را به رفتار تبدیل کند.

آزمایش‌ها نشان داد که فعالیت نورون‌هایی که از آمیگدال به قشر پیش‌پیشانی می‌روند، با میزان مصرف الکل ارتباط دارد. جالب‌تر اینکه انزوای اجتماعی این مدار را در دو جنس در جهت‌های مخالف تغییر داد. در موش‌های نر، سلول‌های این مسیر تحریک‌پذیرتر شدند و آن‌ها الکل بیشتری مصرف کردند. در موش‌های ماده، تحریک‌پذیری مدار کاهش پیدا کرد و مصرف الکل نیز کمتر شد. پژوهشگران برای اطمینان از اینکه این مدار مغزی واقعاً بر مصرف الکل تأثیر می‌گذارد، تنها به ارتباط میان فعالیت مغز و میزان نوشیدن اکتفا نکردند. آن‌ها با استفاده از روش «اپتوژنتیک» فعالیت همین مسیر عصبی را به‌طور مستقیم تغییر دادند. این روش امکان کنترل گروه خاصی از سلول‌های عصبی با نور را فراهم می‌کند. وقتی مسیر ارتباطی آمیگدال و قشر پیش‌پیشانی در موش‌های نر فعال‌تر شد، این حیوانات الکل بیشتری نوشیدند. برعکس، کاهش فعالیت همین مسیر در موش‌های نر منزوی منجر به کاهش مصرف الکل شد. این نتیجه نشان می‌دهد که این مدار مغزی تنها با مصرف الکل همراه نیست، بلکه می‌تواند به‌طور مستقیم بر میزان نوشیدن تأثیر بگذارد.

پژوهشگران مداری میان آمیگدال و قشر پیش‌پیشانی شناسایی کردند که تغییر فعالیت آن می‌تواند میزان مصرف الکل را کم یا زیاد کند. یکی دیگر از یافته‌ها این بود که انزوای اجتماعی ممکن است شیوه ارزش‌گذاری مغز به پاداش‌ها را تغییر دهد. در موش‌های نر منزوی، واکنش نورون‌های قشر پیش‌پیشانی به الکل تقویت شد، در حالی که پاسخ آن‌ها به پاداش طبیعی مانند محلول شیرین ساکاروز کاهش پیدا کرد. وقتی پژوهشگران مدار آمیگدال به قشر پیش‌پیشانی را به‌طور مصنوعی تحریک کردند، الگویی مشابه انزوای اجتماعی در مغز ایجاد شد. این یافته‌ها احتمال جالبی را مطرح می‌کند: انزوای اجتماعی ممکن است باعث شود مغز ارزش برخی پاداش‌های معمول را کمتر و ارزش الکل را بیشتر پردازش کند. البته این نتیجه فعلاً به مدل حیوانی محدود است.

چرا نرها و ماده‌ها واکنش متفاوتی داشتند؟ پژوهشگران هنوز به‌طور دقیق نمی‌دانند چرا موش‌های نر و ماده در تنهایی واکنش‌های متفاوتی نشان می‌دهند. پیش از جداسازی، مدار ارتباطی آمیگدال و قشر پیش‌پیشانی در موش‌های ماده به‌طور طبیعی فعال‌تر بود. پس از انزوا، فعالیت همین مدار در موش‌های نر افزایش یافت، اما در ماده‌ها کاهش پیدا کرد. احتمال دارد بخش‌های دیگری از مغز و تفاوت‌های زیستی میان دو جنس در این واکنش نقش داشته باشند، اما مطالعه فعلی علت دقیق این تفاوت را مشخص نکرده است. جایگاه اجتماعی موش‌ها نیز بر نتایج تأثیر گذاشت. موش‌هایی که در گروه جایگاه پایین‌تری داشتند، الگوی متفاوتی از فعالیت مغزی و مصرف الکل نشان دادند. این یافته نشان می‌دهد که شرایط اجتماعی حیوان حتی پیش از انزوا می‌تواند بر واکنش مغز تأثیر بگذارد.

فعلاً نمی‌توان نتایج این پژوهش را به‌طور مستقیم به انسان‌ها تعمیم داد. این مطالعه بر روی موش‌ها انجام شده و هرچند برخی مدارهای مغزی در پستانداران شباهت‌هایی با یکدیگر دارند، رفتار انسان بسیار پیچیده‌تر است و عوامل زیادی بر واکنش به تنهایی و مصرف الکل تأثیر می‌گذارند. در انسان، عواملی مانند وضعیت روانی، تجربه‌های قبلی، روابط اجتماعی، فرهنگ، شرایط اقتصادی، سابقه مصرف الکل و حتی تفاوت‌های فردی می‌توانند نتایج را تغییر دهند. بنابراین اینکه در این مطالعه انزوای اجتماعی در موش‌های نر و ماده تأثیر متفاوتی داشته، به این معنا نیست که همین الگو دقیقاً در مردان و زنان نیز تکرار می‌شود.

یافته‌ها مسیر عصبی جدیدی را برای درک ارتباط بین تنهایی و اختلال مصرف الکل معرفی می‌کند. اهمیت این مطالعه در جایی دیگر است: پژوهشگران برای نخستین‌بار مسیری عصبی را نشان داده‌اند که در مدل حیوانی، تجربه انزوای اجتماعی را به افزایش مصرف الکل در نرها مرتبط می‌کند و با دستکاری همان مسیر می‌توان میزان نوشیدن را افزایش یا کاهش داد. اگر مطالعات آینده نشان دهند که سازوکاری مشابه در انسان نیز وجود دارد، این مدار می‌تواند به درک بهتر ارتباط میان تنهایی، استرس اجتماعی و اختلال مصرف الکل کمک کند. اما برای رسیدن به چنین نتیجه‌ای به پژوهش‌های انسانی نیاز است.

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.