تغییر شکل قرنیه با برق؛ روش نوین درمان نزدیک‌بینی بدون نیاز به لیزیک

کد خبر: ۹۴۲۲۸۴

تاریخ انتشار: ۱۷ : ۲۱ – ۱۳ مهر ۱۴۰۵

پژوهشگران به تازگی روشی نوین برای اصلاح نزدیک‌بینی ارائه کرده‌اند که با استفاده از جریان الکتریکی ضعیف، قادر به تغییر شکل قرنیه بدون نیاز به لیزر و بدون برداشتن بافت است. این تکنیک که تحت عنوان «تغییر شکل الکترومکانیکی» شناخته می‌شود، در حال حاضر تنها بر روی چشم‌های جداشده از بدن خرگوش‌ها آزمایش شده است. در این روش، با استفاده از قالبی پلاتینی شبیه لنز تماسی و ایجاد اختلاف پتانسیل الکتریکی، قرنیه به مدت کوتاهی نرم و شکل‌پذیر می‌شود تا انحنای قالب را به خود بگیرد.

قرنیه، بخشی شفاف و خمیده در جلوی چشم است که نور را بر روی شبکیه متمرکز می‌کند. انحنای قرنیه تأثیر زیادی بر نحوه تمرکز نور در داخل چشم دارد. اگر انحنای قرنیه به درستی تنظیم شده باشد، نور به‌طور کامل بر روی شبکیه متمرکز می‌شود. اما اگر انحنای آن بیش از حد زیاد، کم یا نامنظم باشد، تصویر به درستی تشکیل نمی‌شود و باعث تاری دید می‌گردد.

در شرایط نزدیک‌بینی، نور معمولاً در جلوی شبکیه متمرکز می‌شود و اجسام دور به صورت تار دیده می‌شوند. از این رو، تغییر کنترل‌شده انحنای قرنیه می‌تواند مسیر نور را اصلاح کرده و قدرت تمرکز چشم را به محدوده مناسب‌تری بازگرداند.

در جراحی لیزیک، انحنای قرنیه با برداشتن بخشی از بافت به کمک لیزر تغییر می‌کند، در حالی که روش جدید به جای تراشیدن قرنیه، محیط شیمیایی آن را به صورت موقت تغییر می‌دهد.

قرنیه حاوی مقدار زیادی کلاژن است و ساختار آن به برهم‌کنش میان اجزای دارای بار الکتریکی وابسته است. پژوهشگران با کاهش کنترل‌شده pH بافت، برخی از این برهم‌کنش‌ها را تضعیف کردند. در نتیجه، قرنیه موقتاً انعطاف‌پذیر شده و شکل قالب پلاتینی را به خود گرفت. پس از بازگشت pH به حالت طبیعی، ساختار بافت دوباره تثبیت شده و قرنیه شکل جدید خود را حفظ کرد. هدف این است که ویژگی‌های نوری چشم بدون حذف هیچ بخشی از بافت تغییر کند.

قالب‌های پلاتینی همزمان دو وظیفه را انجام می‌دهند: تعیین شکل نهایی قرنیه و اعمال اختلاف پتانسیل لازم برای ایجاد تغییر شیمیایی.

به گزارش انتخاب، این روش بر روی ۱۲ چشم خرگوش آزمایش شده است. از این تعداد، ۱۰ چشم برای اصلاح نزدیک‌بینی تحت درمان قرار گرفتند و تمامی آن‌ها به قدرت تمرکز مورد نظر پژوهشگران دست یافتند. تغییر شکل قرنیه نیز حدود یک دقیقه به طول انجامید.

براساس گزارش انجمن شیمی آمریکا، سلول‌های قرنیه در این آزمایش زنده ماندند زیرا تغییرات pH به دقت کنترل شده بود. با این حال، این نتیجه هنوز اطلاعاتی درباره ایمنی بلندمدت روش در چشم زنده ارائه نمی‌دهد.

آزمایش‌های جداگانه نشان داده‌اند که این روش ممکن است بتواند بخشی از کدورت قرنیه را کاهش دهد، که می‌تواند در آینده کاربردهای دیگری برای آن ایجاد کند.

مهم‌ترین محدودیت این پژوهش این است که آزمایش‌ها تنها بر روی چشم‌های جداشده از بدن حیوانات انجام شده است. بنابراین هنوز مشخص نیست که این روش در چشم زنده تا چه اندازه ایمن و ماندگار خواهد بود و شکل جدید قرنیه چه مدت حفظ می‌شود و آیا واقعاً می‌تواند بینایی را بهبود بخشد یا خیر.

پژوهشگران در نظر دارند در مرحله بعدی این روش را بر روی خرگوش‌های زنده آزمایش کنند و امکان استفاده از آن برای اصلاح دوربینی و آستیگماتیسم را نیز بررسی نمایند، اما نامشخص بودن تأمین مالی، این مرحله را متوقف کرده است.

مایکل هیل، شیمی‌دان کالج اکسیدنتال، نتایج این پژوهش را در اوت ۲۰۲۵ در نشست انجمن شیمی آمریکا ارائه خواهد کرد. تاکنون مقاله داوری‌شده‌ای برای این پژوهش منتشر نشده است.

در حال حاضر، این فناوری نمی‌تواند به عنوان جایگزینی عملی برای لیزیک در نظر گرفته شود. یافته‌ها تنها نشان می‌دهند که تغییر شکل قرنیه بدون برش یا برداشتن بافت از نظر فنی ممکن است، و کاربرد واقعی آن به نتایج آزمایش‌های حیوانی و انسانی آینده بستگی دارد.