«یوزپلنگ آمریکایی» در واقع گربه‌سانی متفاوت از یوزپلنگ است!

کد خبر: ۹۳۹۲۶۰ تاریخ انتشار: ۳۵ : ۲۳ – ۲۲ شهریور ۱۴۰۵

گربه‌سانی که به «یوزپلنگ آمریکایی» معروف است، در واقع هیچ ارتباطی با یوزپلنگ‌ها ندارد. سال‌ها تصور می‌شد که این گربه‌سان منقرض‌شده با نام علمی میراسینونیکس ترومانی (Miracinonyx trumani) یکی از نزدیک‌ترین خویشاوندان یوزپلنگ‌های امروزی است. این نام‌گذاری به دلیل ظاهر این جانور بود که بدنی باریک، پاهای بلند و اندامی مشابه یوزپلنگ آفریقایی داشت و برای دویدن سریع طراحی شده بود.

به گزارش انتخاب، بررسی‌های دی‌ان‌ای باستانی فسیل‌های کشف‌شده در یوکان نشان می‌دهد که یوزپلنگ آمریکایی منقرض‌شده به پوماها نزدیک‌تر بوده است. پژوهش جدیدی که با استفاده از دی‌ان‌ای باستانی انجام شده، تصویر قبلی را تغییر داده است. دانشمندان اعلام کرده‌اند که نزدیک‌ترین خویشاوند زنده‌ی میراسینونیکس ترومانی، پوما یا شیر کوهی است، نه یوزپلنگ.

میراسینونیکس ترومانی حدود ۲٫۵ میلیون تا ۱۶ هزار سال پیش در آمریکای شمالی زندگی می‌کرد. این جانور با پاهای بلند و بدنی شبیه یوزپلنگ، به همین دلیل به «یوزپلنگ آمریکایی» معروف شده بود. اما ظاهر یک جانور همیشه نشان‌دهنده‌ی رابطه‌ی تکاملی واقعی آن نیست.

کشفی که از شناسایی چند فسیل آغاز شد، به‌گزارش انتخاب، هدف اولیه‌ی پژوهشگران تعیین جایگاه دقیق یوزپلنگ آمریکایی در خانواده‌ی گربه‌سانان نبود. آن‌ها قصد داشتند با استفاده از مواد ژنتیکی باقی‌مانده در فسیل‌ها، هویت سه نمونه‌ی حدوداً ۳۱ هزار ساله را که در منطقه‌ی یوکان کانادا پیدا شده بودند، مشخص کنند.

از آنجا که فسیل‌ها در شمال بسیار دور کشف شده بودند، دانشمندان ابتدا احتمال می‌دادند که این فسیل‌ها متعلق به پوما باشند. اما پس از استخراج دی‌ان‌ای باستانی، نتایج متفاوتی به دست آمد. کَسَت-جانستون، بوم‌شناس دانشگاه کالیفرنیا در سانتا کروز، می‌گوید: «وقتی داده‌های ژنتیکی را به دست آوردیم، توانستیم آن‌ها را به‌عنوان یوزپلنگ آمریکایی شناسایی کنیم. این موضوع آغازگر مجموعه‌ای از کشف‌های جدید شد.»

پیش از این، فسیل‌های یوزپلنگ آمریکایی بیشتر در بخش‌های جنوبی‌تر آمریکای شمالی، از فلوریدا تا دشت‌های شمالی آمریکا، پیدا شده بودند. نمونه‌های جدید از غار بلوفیش و منطقه‌ی آپر کوارتز کریک در یوکان کانادا نشان دادند که محدوده‌ی زندگی این جانور بسیار وسیع‌تر بوده است.

پژوهشگران علاوه بر نمونه‌های یوکان، دی‌ان‌ای یک فسیل دیگر از وایومینگ را نیز بررسی کردند. نتایج نشان داد که آخرین جد مشترک یوزپلنگ آمریکایی و پوماها حدود ۲٫۶ میلیون سال پیش زندگی می‌کرده است. در مقابل، مسیر تکاملی این جانور و یوزپلنگ‌های امروزی حدود ۴٫۷ میلیون سال پیش از هم جدا شده بود. بنابراین شباهت ظاهری آن‌ها بیشتر ناشی از تکامل در شرایط مشابه بوده و نه نزدیکی خانوادگی.

به نظر می‌رسد یوزپلنگ آمریکایی ممکن است ماهی نیز می‌خورده است. پژوهشگران برای پی بردن به رژیم غذایی میراسینونیکس ترومانی، میزان نوع خاصی از نیتروژن در فسیل‌ها را بررسی کردند. مقدار نیتروژن سنگین در بدن جانوران معمولاً با جایگاه آن‌ها در زنجیره‌ی غذایی ارتباط دارد؛ شکارچیان بزرگ معمولاً مقدار بیشتری از این ماده دارند.

نتایج نشان داد که نمونه‌های وایومینگ مانند شکارچیان معمولی خشکی زندگی و احتمالاً گیاه‌خواران را شکار می‌کردند. اما نمونه‌های یوکان داستان متفاوتی داشتند. نشانه‌های شیمیایی موجود در فسیل‌ها نشان دادند که این جانوران ممکن است تقریباً به‌طور کامل از ماهی تغذیه کرده باشند. میزان نیتروژن سنگین در این فسیل‌ها حتی با برخی گوشت‌خواران دریایی مانند نهنگ‌های قاتل قابل مقایسه بود که در بالای زنجیره‌ی غذایی اقیانوس‌ها قرار دارند.

یکی از فسیل‌های یوکان نیز در غاری پیدا شده که تعداد زیادی فسیل ماهی دوران پلیستوسن در آن وجود داشته است. به گفته‌ی کَسَت-جانستون، این موضوع نشان می‌دهد که ماهی‌ها منبع غذایی در دسترسی برای این جانوران بوده‌اند.

هنوز مشخص نیست که آیا یوزپلنگ‌های آمریکایی خودشان به سراغ شکار ماهی می‌رفتند یا از لاشه‌ی ماهی‌هایی که کنار رودخانه‌ها باقی می‌ماندند تغذیه می‌کردند. شکار طعمه‌های بزرگ همیشه برای گوشت‌خواران خطرناک است و یک اشتباه می‌تواند به شکست شکار یا حتی آسیب جدی منجر شود. به همین دلیل، استفاده از منابع غذایی آسان‌تر و کم‌خطرتر می‌تواند مزیتی تکاملی باشد.

پژوهشگران معتقدند که بررسی فسیل‌های بیشتر از مناطق مختلف آمریکای شمالی می‌تواند تصویر دقیق‌تری از زندگی یوزپلنگ آمریکایی ارائه دهد. شاید نام «یوزپلنگ آمریکایی» باعث شده باشد این جانور را بیش از حد شبیه یوزپلنگ‌های امروزی تصور کنیم؛ در حالی که این گربه‌سان منقرض‌شده احتمالاً شکارچی سازگارتر و متفاوت‌تری بوده است.

این پژوهش در ژورنال Current Biology منتشر شده است.